osho - thiền (tái bản 2021)

Thái Hà Books giới thiệu bộ sách triết học của Osho: Đạo, Đức Phật, Thiền, Tantra và Upanishad

Thái Hà Books trân trọng giới thiệu đến độc giả bộ sách gồm 5 tác phẩm kinh điển của Osho:Đạo, Đức Phật, Thiền, Tantra và Upanishad.

Thiền – Một bước phát triển phi thường

Thiền là một bước tiến hóa đáng kinh ngạc của con người. Tuy nhiên, khả năng này không phải lúc nào cũng trở thành hiện thực, bởi tiềm ẩn nhiều rủi ro. Trong lịch sử, đã có những thời điểm khả năng này suýt hình thành – một biến đổi tâm linh có thể đã phát triển thành Thiền, nhưng cuối cùng lại không thành công. Chỉ duy nhất một lần trong toàn bộ lịch sử ý thức loài người, Thiền đã thực sự bước vào đời sống. Đây là một điều vô cùng hiếm có.

Thiền có nguồn gốc từ Ấn Độ, phát triển mạnh mẽ ở Trung Hoa và nở rộ tại Nhật Bản.

Sự phát triển này thật đặc biệt. Tại sao Thiền lại ra đời ở Ấn Độ nhưng không thể lớn mạnh ở đó mà phải tìm kiếm một môi trường khác? Nó trở thành một cây lớn ở Trung Hoa, nhưng vẫn chưa thể ra hoa. Một lần nữa, nó cần một khí hậu mới, một vùng đất mới. Và ở Nhật Bản, Thiền đã nở hoa rực rỡ như những cây anh đào với hàng ngàn bông hoa. Điều này không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của một lịch sử sâu sắc.

Ấn Độ, Trung Hoa và Nhật Bản – Ba mảnh đất khác biệt

Ấn Độ là một quốc gia hướng nội, trong khi Nhật Bản lại hướng ngoại. Trung Hoa nằm ở vị trí trung gian giữa hai thái cực này. Ấn Độ và Nhật Bản là những đối lập hoàn toàn. Vậy làm thế nào một hạt giống được sinh ra ở Ấn Độ lại nở hoa ở Nhật Bản? Họ không có điểm tương đồng, mà chỉ có sự trái ngược. Tại sao Trung Hoa lại đóng vai trò trung gian, tạo điều kiện cho Thiền phát triển?

Hạt giống tượng trưng cho sự hướng nội. Hãy suy ngẫm về hiện tượng hạt giống, về bản chất của nó. Hạt giống là một thực thể hướng nội, tập trung năng lượng vào bên trong. Đó là lý do tại sao nó là một hạt giống. Nó được bao bọc và kín đáo, hoàn toàn tách biệt với thế giới bên ngoài. Thực tế, hạt giống là một trong những thực thể cô đơn và biệt lập nhất trên thế giới. Nó không có rễ trong đất, không có cành lá trên bầu trời; nó không kết nối với mặt đất, cũng không kết nối với bầu trời. Nó không có mối quan hệ nào. Hạt giống giống như một hòn đảo, biệt lập và hướng vào bên trong. Nó không giao tiếp. Nó có một lớp vỏ cứng bao quanh, không có cửa sổ, không có lối vào. Nó không thể đi ra và không gì có thể đi vào.

Hạt giống phù hợp với tinh thần Ấn Độ. Tinh thần Ấn Độ có khả năng tạo ra những hạt giống tiềm năng to lớn, nhưng lại không thể cung cấp cho chúng môi trường để phát triển. Ấn Độ là ý thức hướng nội. Ấn Độ tin rằng thế giới bên ngoài không tồn tại, hoặc nếu có tồn tại thì cũng chỉ là một ảo ảnh, một giấc mơ. Toàn bộ tinh thần Ấn Độ luôn cố gắng tìm cách thoát khỏi thế giới bên ngoài, hướng tâm trí vào sâu thẳm trái tim, tập trung vào bản thân. Và mục tiêu là nhận ra rằng toàn bộ thế giới bên ngoài ý thức chỉ là một giấc mơ – có thể là một giấc mơ đẹp, hoặc tệ nhất là một cơn ác mộng. Dù đẹp hay xấu, trong thực tế nó chỉ là một giấc mơ, và con người không nên quá bận tâm đến nó. Thay vào đó, hãy thức tỉnh và quên đi toàn bộ giấc mơ của thế giới bên ngoài.

Trung Hoa – Sự cân bằng và hài hòa

Trung Hoa là một quốc gia cân bằng, không giống như Ấn Độ hay Nhật Bản. Con đường ở đây là sự hài hòa, trung dung. Tư tưởng của Khổng Tử là luôn giữ ở giữa: không hướng nội quá mức, cũng không hướng ngoại quá mức, không quá tập trung vào thế giới này hay thế giới kia – chỉ cần giữ nguyên vị trí trung tâm. Trung Hoa không tạo ra một tôn giáo, mà chỉ tạo ra một hệ thống đạo đức. Không có tôn giáo nào ra đời ở đây, bởi ý thức Trung Hoa không thể tạo ra một tôn giáo. Nó không thể tạo ra hạt giống.

Tất cả các tôn giáo tồn tại ở Trung Hoa đều là nhập khẩu, đến từ bên ngoài. Phật giáo, Hindu giáo, Hồi giáo và Cơ đốc giáo đều có nguồn gốc từ bên ngoài. Trung Hoa là một mảnh đất màu mỡ, nhưng không thể khởi nguồn một tôn giáo, bởi vì để làm được điều đó, con người phải hướng vào thế giới bên trong. Để tạo ra một tôn giáo, con người phải giống như thân thể người phụ nữ, giống như bụng mẹ.

Nhật Bản – Nơi Thiền nở hoa

Cuối cùng, chúng ta đến với Nhật Bản. Nhật Bản là một quốc gia hướng ngoại. Phong cách sống và ý thức của người Nhật hướng ra bên ngoài. Với ý thức Nhật Bản, thế giới bên trong gần như không tồn tại; chỉ có thế giới bên ngoài là quan trọng. Hãy quan sát trang phục của người Nhật. Chúng tràn đầy màu sắc của hoa và cầu vồng, như thể thế giới bên ngoài vô cùng ý nghĩa.

Hãy quan sát một người Ấn khi họ ăn, rồi quan sát người Nhật. Hãy quan sát một người Ấn khi họ uống trà, rồi quan sát người Nhật. Người Nhật biến những điều đơn giản nhất thành một lễ hội. Uống trà trở thành một nghệ thuật. Thế giới bên ngoài vô cùng quan trọng: trang phục vô cùng quan trọng, các mối quan hệ vô cùng quan trọng. Bạn sẽ khó tìm thấy một quốc gia nào mà người dân thoải mái và hạnh phúc hơn người Nhật – luôn mỉm cười và trông thật tươi tắn. Trong khi đó, người Ấn thường tỏ ra hời hợt và nghiêm túc. Người Ấn hướng nội, còn người Nhật hướng ngoại: họ là những thái cực đối lập. Người Nhật luôn hòa nhập vào xã hội. Toàn bộ văn hóa Nhật Bản quan tâm đến việc xây dựng một xã hội tươi đẹp, tạo ra những mối quan hệ tốt đẹp – trong mọi thứ, mọi lúc – và mang lại ý nghĩa cho chúng. Ngôi nhà của họ vô cùng đẹp đẽ. Ngay cả nhà của một người nghèo cũng có vẻ đẹp riêng: nó có thẩm mỹ, nó có sự độc đáo riêng. Nó có thể không quá giàu có, nhưng vẫn giàu có theo một ý nghĩa nào đó, nhờ vẻ đẹp, sự sắp xếp và sự chú ý đến từng chi tiết nhỏ bé.

Nhật Bản rất quan tâm đến thế giới bên ngoài – như một thái cực khác. Nhật Bản là mảnh đất phù hợp. Toàn bộ cây Thiền đã được cấy vào Nhật Bản và nó đã nở hoa với hàng ngàn sắc màu. Nó đã nở rộ.