yêu sự căng thẳng, thương nỗi muộn phiền

Những chia sẻ từ tác giả Võ Xuân Dũng về cuốn sách:

“Trong tác phẩm “Yêu sự căng thẳng, thương nỗi muộn phiền”, tôi không đưa ra những khám phá mới mẻ. Thay vào đó, đây là sự đúc kết từ tuệ giác và kinh nghiệm của những bậc thức giả tiên phong trong lĩnh vực giảng dạy chánh niệm, chăm sóc sức khỏe tâm thần và thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của giới trẻ. Tôi muốn chia sẻ lại những kết quả từ quá trình thực tập chánh niệm của bản thân, cùng với những trải nghiệm lâm sàng trong vai trò là một bác sĩ nhi khoa chuyên về y khoa tuổi vị thành niên.

Nền tảng cho việc thực tập chánh niệm của tôi bắt nguồn từ những năm tháng học tập dưới sự hướng dẫn của thiền sư Thích Nhất Hạnh. Ngài là một thiền sư, một thi sĩ, đồng thời là một nhà hoạt động vì hòa bình, người từng được mục sư Luther King Jr. đề xuất cho giải Nobel Hòa bình. Rất nhiều khái niệm, dẫn chứng về chánh niệm, cũng như các bài tập thiền hướng dẫn, thiền ngồi, thở bụng, ăn trong chánh niệm, thiền hành, quán từ bi, truyền thông và xây dựng hòa bình trong cuốn sách này đều được tôi tiếp thu từ giáo lý thực tập tại Làng Mai – trung tâm thiền tập do thiền sư Thích Nhất Hạnh sáng lập tại miền Nam nước Pháp, cùng với sự chỉ dạy của Ngài.

Tuy nhiên, việc đọc và tiếp nhận cuốn sách này không nhất thiết đòi hỏi bạn phải là một Phật tử. Tôi đã cố gắng trình bày phương pháp thực tập chánh niệm theo cách tiếp cận không mang tính tôn giáo, phổ quát hơn để phù hợp với các bạn trẻ thuộc bất kỳ niềm tin tôn giáo nào hoặc không theo tôn giáo nào, cũng như để có thể ứng dụng thực hiện tại trường học hay bệnh viện.

Cuốn sách “Yêu sự căng thẳng, thương nỗi muộn phiền” được phát triển dựa trên chương trình MARS-A (Mindful Awareness and Resilience Skills for Adolescents – Trau dồi ý thức chánh niệm và khả năng kiên cường cho vị thành niên) mà tôi cùng cộng sự và bạn thân là bác sĩ Jake Locke đã xây dựng. Hiện nay, chương trình huấn luyện này đang được triển khai tại bệnh viện nhi British Columbus.

MARS-A là chương trình dành cho thanh thiếu niên trong giai đoạn phát triển và thích nghi với cuộc sống. Với thời lượng tám tuần tại khu ngoại chẩn, chương trình tập trung huấn luyện chánh niệm cho các bạn trẻ từ 14 đến 19 tuổi đang gặp các vấn đề về sức khỏe tâm thần (như trầm cảm, lo âu, sợ hãi) hoặc có thể có hoặc không có các bệnh lý mãn tính hay những cơn đau mãn tính. Về cơ bản, cấu trúc và nội dung của MARS-A được xây dựng dựa trên chương trình MBSR (Mindful Based Stress Reduction – Giảm bức xúc bằng chánh niệm, Kabat-Zinn, 2013), cùng với hai chương trình tương tự là MBCT (Mindful Based Cognitive Therapy – Liệu pháp nhận thức bằng chánh niệm, Segal, William & Teasdale, 2013) và MBSR-T (Mindful Based Stress Reduction for Teens – Giảm bức xúc bằng chánh niệm cho trẻ vị thành niên, Biegel et al., 2009).

Một số bài tập cơ bản từ MBSR và MBCT (như ăn trong chánh niệm, ngồi thiền, quét cơ thể, tư duy chánh niệm và thực tập niệm tâm từ) đã được áp dụng vào MARS-A và đưa vào cuốn sách này, nhưng được điều chỉnh theo phong cách thực tập tại Làng Mai và trải nghiệm cá nhân của tôi.

Phần nội dung về chánh niệm cơ thể và cách đối diện với những cơn đau được lấy cảm hứng nhiều từ chương trình MBSR.

Các chương nói về chánh niệm trong suy nghĩ (chương 9) và chăm sóc bản thân (chương 17) chịu ảnh hưởng từ chương trình MBCT.

MARS-A cũng tham khảo các công trình của Kenneth Ginsburg về sự phát triển lành mạnh của thanh thiếu niên, đặc biệt là trong chương về thích nghi với căng thẳng (chương 1) và chương về áp lực muốn trở nên hoàn hảo (chương 11).

MARS-A đồng thời rút kinh nghiệm từ những nghiên cứu của Daniel Siegel về liên hệ thần kinh sinh lý học, đặc biệt là trong chương phân tích tác động thần kinh sinh lý của sự bức xúc (chương 1) và việc thiết lập các mối liên hệ tương liên (chương 12).