rừng mắm

Rừng Mắm

“Rừng mắm” là một tác phẩm truyện ngắn tiêu biểu của nhà văn Bình Nguyên Lộc, được lần đầu giới thiệu đến độc giả trong tập “Ký thác” vào năm 1968, do Nhà xuất bản Cửu Long ấn hành. Câu chuyện xoay quanh cuộc sống của một gia đình ba thế hệ, những người không có đất đai, buộc phải rời bỏ quê hương và đến vùng đất Cà Mau đầy gian khó để khai hoang, lập nghiệp.

Gia đình đã chọn một bờ rạch để dựng nhà, và đặt tên nơi đây là Ô Heo, bởi lẽ thuở ban đầu, khu vực này là nơi sinh sống của nhiều heo rừng và các loài thú dữ khác. Bình Nguyên Lộc đã khắc họa vùng đất Cà Mau không chỉ với những hình ảnh về chim thú, cây cối rậm rạp, mà còn là một bức tranh thiên nhiên nên thơ, lãng mạn qua con mắt trong sáng của Cộc, một chàng trai trẻ đang dần cảm nhận những rung động đầu đời. Vùng đất mới này còn hứa hẹn một tương lai tươi sáng, thu hút những người dân từ khắp mọi nơi đến để xây dựng cuộc sống, như lời tiên đoán của ông Nội của Cộc.

Thông qua truyện ngắn “Rừng mắm”, nhà văn Bình Nguyên Lộc đã tái hiện lại một giai đoạn lịch sử quan trọng của vùng Nam bộ, thời kỳ những người Việt đầu tiên đến đây khai phá, biến vùng đất hoang vu trở nên trù phú. Ông đã miêu tả chân thực những khó khăn, vất vả mà họ phải đối mặt: “Họ đã ngã rạp trong chốn ma thiêng nước độc nầy để lót đường cho con cháu họ đi tới, y như là đàn kiến xung phong, tốp đầu liều chết đuối, lội qua ô nước rọng hũ đường để làm cầu cho bọn đi sau vào đến nơi có chất ngọt. Nhiều lớp tiên phuông đã ngã gục như rừng mắm. Rồi thì ông sơ, ông cố con, ông nội đây là tràm mới kiếm được miếng ăn…”

Bên cạnh “Rừng mắm” – tác phẩm được chọn làm tên chung cho cả tập truyện, Bình Nguyên Lộc còn sáng tác nhiều truyện ngắn khác vào giữa thế kỷ trước. Đọc lại những tác phẩm này ngày nay, chúng ta vẫn không khỏi kinh ngạc trước giá trị văn chương và ý nghĩa lịch sử sâu sắc mà chúng mang lại. Dư âm cuối cùng mà tác phẩm để lại trong lòng người đọc là tình yêu sâu đậm của tác giả dành cho đất đai, quê hương, một tình yêu da diết và đầy xúc động.