mỹ thuật thời mạc

Mỹ Thuật Thời Mạc

Với mục tiêu xây dựng bộ lịch sử mỹ thuật Việt Nam, Viện Mỹ thuật đã dành nhiều năm triển khai viết và xuất bản các tập chuyên sâu về Mỹ thuật thời Lý (1973), Mỹ thuật thời Trần (1977), Mỹ thuật thời Lê Sơ (1978) và Mỹ thuật Huế (1992). Nằm trong lộ trình phát triển chung, bản thảo về Mỹ thuật thời Mạc đã được hoàn thiện từ năm 1985, tuy nhiên do một số nguyên nhân khách quan, đến thời điểm hiện tại cuốn sách mới chính thức được giới thiệu đến độc giả.

Tương tự như các tập trước đó, nội dung cuốn sách Mỹ thuật thời Mạc là sự tổng hợp từ các bài viết về điêu khắc, kiến trúc, trang trí và gốm, do các cán bộ thuộc Viện Mỹ thuật trực tiếp biên soạn.

Mở đầu tác phẩm là bài viết mang tính khái quát về mỹ thuật thời Mạc, cung cấp những nhận định và đánh giá tổng thể về nền mỹ thuật giai đoạn này, đồng thời phân tích quá trình nhận diện và định vị giá trị của nó trong dòng chảy lịch sử mỹ thuật.

Tiếp theo là nội dung tập trung vào nghệ thuật kiến trúc thời Mạc. Bằng cách kết hợp tư liệu thư tịch (chủ yếu là các bia ký) và tư liệu điền dã, tác giả đã nỗ lực tái hiện diện mạo của nền kiến trúc thời kỳ này. Sau khi mô tả bối cảnh xã hội, tác giả phân tích chi tiết về mỹ thuật cung đình và mỹ thuật tại các địa phương. Trong đó, mảng kiến trúc địa phương được phân tích sâu hơn do còn lưu giữ nhiều dấu tích, đặc biệt là hệ thống chùa làng và đình làng – những loại hình kiến trúc mang đậm bản sắc bản địa. Phần này khép lại bằng một số nhận định và đánh giá chung.

Cuối cùng là phần viết về tượng tròn thời Mạc. Sau khi trình bày bức tranh tổng quan về điêu khắc thời kỳ này, tác giả đi sâu vào các loại tượng thờ, trọng tâm là các tượng Phật như tượng Tam thế, tượng Quan âm, tượng tử pháp, tượng Ngọc hoàng và các tượng hậu. Tiếp theo, nội dung đề cập đến các tượng gắn liền với thể loại kiến trúc và các tượng linh thú. Bài viết kết thúc với một số nhận xét ngắn gọn về đặc điểm của thể loại này.