gia định là nhớ - sài gòn là thương

Sài Gòn và Gia Định: Hai Dòng Ký Ức Trong Một Thành Phố “Sài Gòn” và “Gia Định”, hai cái tên đã trở thành hoài niệm, không còn là tên gọi chính thức của Thành phố Hồ Chí Minh hiện đại. Tuy nhiên, mỗi danh xưng lại khơi gợi những ký ức và cảm xúc riêng biệt trong lòng mỗi người dân nơi đây. Cuốn sách“Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương”được xây dựng như một thước phim tài liệu, chia thành hai phần với hai gam màu đối lập. Phần“Gia Định là nhớ”tái hiện một vùng đất Gia Định sơ khai, khi người Pháp mới đặt chân đến, qua lăng kính của những tư liệu lịch sử và hồi ức. Ngược lại, phần“Sài Gòn là thương”khắc họa một Sài Gòn náo nhiệt, phồn hoa và tràn đầy sức sống từ cuối thập niên 1950 cho đến thời điểm hiện tại. Trong phần đầu,“Sài Gòn là thương”, độc giả sẽ được nhà báo Cù Mai Công dẫn dắt khám phá những điều thú vị về đường Nguyễn Huệ – một con đường mang đậm dấu ấn lịch sử của Sài Gòn. Tác giả chia sẻ những câu chuyện về nguồn gốc của chợ Bến Thành, nếp sinh hoạt của người Sài Gòn xưa, và đặc biệt là “chợ Cũ” với tuổi đời hơn nửa thế kỷ. Bên cạnh đó, ẩm thực đường phố với sự giao thoa của ba nền văn hóa Việt, Hoa, Pháp – từ cà phê dĩa, thịt quay bánh mì đến cơm thố – được miêu tả một cách sống động, khơi gợi vị giác của người đọc. Sự tương phản với không khí sôi động của đường Nguyễn Huệ là không gian xanh mát, yên bình của đường Phạm Ngọc Thạch, nơi từng được mệnh danh là “khung trời đại học” trước năm 1975. Qua cách kể chuyện tài tình của một nhà báo, tác giả đưa độc giả trở về những kỷ niệm cũ, lắng nghe những câu chuyện từ những cư dân lâu đời sống gần hồ Con Rùa, hoặc những hồi ức về tình yêu tuổi học trò của các cựu sinh viên trường Luật, Kiến trúc, Văn khoa… Sống ở thành phố này, hẳn ai cũng từng đặt ra những câu hỏi: Tại sao Sài Gòn lại ngập nước mỗi khi mưa lớn? Tại sao Sài Gòn lại có những con hẻm nhỏ ngoằn ngoèo, không theo một quy hoạch nào? Tại sao giữa một thành phố từng được mệnh danh là “hòn ngọc Viễn Đông” vẫn còn nhiều căn nhà sàn trên các kinh rạch? Phần hai,“Gia Định là nhớ”, sẽ giúp độc giả hiểu rõ hơn về những vấn đề “thời sự” của thành phố. Cụ thể, loạt bài về quy hoạch Sài Gòn - Chợ Lớn - Gia Định sẽ cung cấp một cái nhìn toàn cảnh về sự hình thành và phát triển của Sài Gòn qua dòng thời gian: từ những trục đường cơ bản đầu tiên của công trình sư Trần Văn Học bao quanh thành Phiên An, đến những đề án quy hoạch của người Pháp, và tình trạng “tự quy hoạch” của người dân sau năm 1965 khi chiến tranh leo thang. Không chỉ dừng lại ở quy hoạch đường xá, tác giả còn giới thiệu về kiến trúc đặc trưng của Sài Gòn trước năm 1975 thông qua những công trình tiêu biểu của văn phòng kiến trúc sư Nguyễn Văn Hoa, hoặc hồ Con Rùa với thiết kế độc đáo của kiến trúc sư Nguyễn Kỳ. Đối với những ai yêu mến Cù Mai Công qua những bài viết về Ông Tạ, Tân Bình, sẽ tiếp tục được thỏa mãn với loạt ba bài viết về Nhà thờ Chí Hòa, Rạch Nhiêu Lộc và Rừng cao su cuối cùng của Sài Gòn - Gia Định, với những thông tin quý hiếm và chi tiết. Không chỉ là một nhân chứng sống của Sài Gòn, tác giả còn là một nhà nghiên cứu tâm huyết, với nhiều phát hiện bất ngờ và mới mẻ từ kho tư liệu cũ. Trong suốt cuốn sách“Gia Định là nhớ, Sài Gòn là thương”, độc giả sẽ nhận thấy rằng dường như không có nơi nào trong thành phố này mà Cù Mai Công chưa từng đặt chân đến. Như nhà nghiên cứu Phạm Công Luận – người bạn thuở thiếu thời của tác giả – đã nhận xét, Cù Mai Công là“một người am hiểu thành phố, sống thường xuyên trên đường phố từ sáng sớm đến tối mịt, từ thời trai trẻ tới giờ…”hoặc như lời cảm nhận của nhà báo Phúc Tiến dành cho người bạn của mình:“Ôi, Công của tôi, một cây bút “sống” được, viết được nhiều kiếp người như thế, không nhiều lắm đâu…”Về tác giảCù Mai Côngtốt nghiệp khoa Ngữ văn Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh với số điểm hạng 4 trên gần 200 sinh viên khóa học 1980 - 1984. Từ năm 1985 đến nay, Cù Mai Công làm phóng viên, biên tập viên, thư ký tòa soạn cho các tòa báo: Khăn Quàng Đỏ, Mực Tím, Tuổi Trẻ, Tuổi Trẻ Cười, Tuổi Trẻ Online. Ông phản ánh, ghi nhận những hoạt động phong trào của Đoàn, Đội, Hội và lối sống của giới trẻ TP.HCM. Hai lĩnh vực trong nghề báo mà Cù Mai Công được độc giả biết đến nhiều nhất là khi ông cho ra mắt nhân vật "Anh Cỏ Cú", phụ trách một chuyên mục tại báo Mực Tím từ số 1 đến số 89 (1988 - 1993) và thực hiện gần 200 bài viết, phóng sự về cuộc sống về đêm của giới trẻ TP.HCM trên báo Tuổi Trẻ từ năm 1994 - 2004. Từ những hoạt động tích cực trong nghề báo, năm 2005, Cù Mai Công đã được bình chọn là một trong 30 "Gương mặt trẻ của thành phố 30 năm" tại Đại hội Thanh niên tiên tiến Thành phố Hồ Chí Minh. Các tác phẩm đã xuất bản: “Sài Gòn by night” tập 1, 2, 3, 4, 5, 6; “Tuổi mực tím Sài Gòn”; “Sài Gòn một thuở: Dân Ông Tạ đó”.