bước tới thảnh thơi (tái bản 2023)

Bước Tới Thảnh Thơi

Trong tiếng Phạn, Sa di nam được gọi là Sramanera, còn Sa di nữ là Sramanerika. Ý nghĩa của từ Sa di thường được hiểu là "tức từ", trong đó "tức" đại diện cho sự quyết tâm chấm dứt những khổ đau và nếp sống đầy hệ lụy; còn "từ" chính là lòng thương yêu, việc học cách yêu thương mọi loài, mọi người bằng tâm Bồ tát, một sự yêu thương không phân biệt và không vướng mắc. Ngoài ra, Sa di cũng mang nghĩa là "cần sách", ám chỉ sự chuyên cần trong tu tập và luôn ghi nhớ những lời chỉ dẫn. Một ý nghĩa khác nữa là "cầu tịch", tức là mong muốn đạt tới quả vị niết bàn, xóa bỏ mọi phiền não, vọng tưởng và những chuyển động của tâm thức.

Cốt lõi của đời sống một vị Sa di là việc thực hành mười giới và các uy nghi. Mười giới cùng các uy nghi này thực chất là những biểu hiện cụ thể của chánh niệm; bởi lẽ, chánh niệm là bản chất của mọi giới và uy nghi, và ngược lại, giới và uy nghi cũng chính là chánh niệm. Thông qua việc giữ giới, chúng ta có thể đạt được định và tuệ. Sự kết hợp giữa giới, định và tuệ giúp con người bước vào con đường Thánh, tìm thấy sự an lạc, vững chãi và thảnh thơi trong tâm hồn. Việc thực hành mười giới và các uy nghi chính là bước chuẩn bị để người Sa di có thể tiếp nhận Giới lớn và Giới Bồ tát.

Giới luật và uy nghi không nên được nhìn nhận như những rào cản hay sự gò bó, mà trái lại, đó là những công cụ bảo vệ quyền tự do cá nhân và tạo dựng sự hòa hợp, an lạc cho cộng đồng tu học. Theo lời dạy của Bụt, trong năm năm đầu tiên của đời sống xuất gia, mỗi người cần đặc biệt chú trọng đến việc học hỏi và hành trì giới luật cùng uy nghi. Giai đoạn năm năm này chính là nền tảng quan trọng cho sự thành công của toàn bộ cuộc đời một người xuất sĩ. Bằng cách thực hành mười giới và các uy nghi, những người xuất sĩ trẻ sẽ nuôi dưỡng tâm Bồ đề mỗi ngày, giữ vững chí hướng xuất gia cao đẹp của mình. Để phân biệt, chúng ta sử dụng thuật ngữ "cư sĩ" để chỉ những người tu tập tại gia, còn "xuất sĩ" là từ dùng để chỉ những người đã xuất gia, bắt nguồn từ cụm từ "xuất trần thượng sĩ".

Cuốn sách "Sa Di Luật Nghi Yếu Lược" của thầy Châu Hoằng (trụ trì chùa Vân Thê, sống từ năm 1535 đến 1615), được biên soạn vào cuối thế kỷ mười sáu, tính đến nay đã tròn bốn trăm năm. Vì nội dung sách không còn đáp ứng đầy đủ những nhu cầu thực tế hiện nay của các vị Sa di, các vị Giáo thọ tại đạo tràng Mai Thôn đã quyết định biên soạn tác phẩm "Bước Tới Thảnh Thơi". Trong mọi lĩnh vực như văn chương, khoa học hay giáo khoa, các tác phẩm mới luôn ra đời hàng năm để phù hợp với nhu cầu học hỏi và thực hành. Bốn trăm năm là một khoảng thời gian quá dài, và các vị Sa di hiện nay không thể chờ đợi lâu hơn nữa.

Trong tác phẩm này, những giá trị quý báu từ các cuốn "Tỳ Ni Nhật Dụng Thiết Yếu" (của thiền sư Độc Thể), "Sa Di Luật Nghi Yếu Lược" (cân của thiền sư Châu Hoằng) và "Quy Sơn Đại Viên Thiên Sư Cảnh Sách" (của thiền sư Quy Sơn) đều được trân trọng giữ lại. Tuy nhiên, bên cạnh đó, rất nhiều giá trị mới, đúc kết từ kinh nghiệm hành trì thực tế trong suốt năm mươi năm qua, đã được bổ sung vào sách. Chúng tôi tin rằng các vị Sa di nam và nữ sẽ đón nhận, học hỏi và hành trì với niềm hân hoan, bởi lẽ cuốn sách được hình thành từ chính quá trình thực tập thực tế, chứ không phải là kết quả của việc nghiên cứu và chép lại từ các tài liệu khác. Hy vọng rằng "Bước Tới Thảnh Thơi" sẽ đóng góp tích cực vào việc đào tạo thế hệ xuất sĩ trẻ, những người có khả năng làm mới đạo Bụt và đáp ứng được những nhu cầu tu tập của xã hội ngày nay.