vươn mình - lean out

Hiện nay, nhiều thông điệp về nữ quyền không còn mang lại giá trị thực tế mà trở nên rập khuôn và sáo rỗng. Thay vì tôn trọng những thế mạnh riêng biệt và giá trị cốt lõi của phái nữ, nhiều quan điểm lại khuyến khích họ phải thay đổi cách hành xử sao cho giống với nam giới. Dù không được nói ra trực tiếp trong môi trường doanh nghiệp, điều này thường được ẩn giấu dưới những khái niệm như “những hành vi mang lại thành công”, nhưng thực chất là đang áp đặt chuẩn mực nam tính lên phụ nữ. Điều này tạo ra một rào cản lớn, khi ngầm định rằng nam giới là thước đo chuẩn mực cho sự thành công.

Thông qua cuốn sách "Vươn mình", Marissa Orr đã sử dụng những nghiên cứu sâu sắc và trải nghiệm cá nhân để chỉ ra rằng khả năng thấu hiểu, lắng nghe và trí tuệ cảm xúc – những đặc điểm vốn gắn liền với phụ nữ – là những yếu tố then chốt để cân bằng giữa quyền lực và sự chân thành, cũng như nâng cao hiệu quả lãnh đạo. Tuy nhiên, trong cấu trúc của các tập đoàn lớn, những giá trị này thường không được coi trọng đúng mức. Hệ thống quản trị doanh nghiệp thường vận hành theo những luật lệ ngầm, nơi mà việc thể hiện ra ngoài rằng mình biết tất cả mọi cùng với sự tự tin thái quá đôi khi lại giúp một người tiến xa hơn là năng lực thực tế.

Từ những buổi hội thảo tại Google, Marissa Orr đã hình thành những suy nghĩ riêng về năng lực lãnh đạo của nữ giới. Trong tác phẩm này, cô muốn truyền tải hai thông điệp chính: Một là, cô bác bỏ quan điểm cho rằng phụ nữ cần phải trở nên giống nam giới để đạt được thành công, vì điều này không chỉ là sự xúc phạm mà còn là một lý lẽ sai lầm. Hai là, cô khẳng định rằng sự chênh lệch về vị trí giữa nam và nữ không phải do phụ nữ thiếu năng lực hay không hoàn thiện bổn phận, mà do chính hệ thống tổ chức bảo thủ và bị rối loạn chức năng.

Cấu trúc phân cấp bậc đầy cạnh tranh hiện nay vốn được xây dựng bởi nam giới trong thời kỳ công nghiệp để phục vụ và khuyến khích những người đàn ông khác, vào thời điểm mà phụ nữ hầu như không tham gia lực lượng lao động. Tuy nhiên, trong nền kinh tế tri thức hiện đại, nơi các giá trị như tư duy phê phán, sự sáng tạo và trí tưởng tượng chiếm ưu thế, việc đánh giá hiệu suất làm việc một cách khách quan trở nên khó khăn hơn. Khi thiếu các tiêu chí đo lường cụ thể, tâm lý con người thường có xu hướng dựa vào những biểu hiện dễ quan sát như sự quyết đoán và sự tự tin để đánh giá năng lực. Những đặc điểm này thường thể hiện rõ hơn ở nam giới, nhưng thực chất không phản ánh đúng năng lực thực sự của họ.

Chúng ta đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Các hệ thống quản lý nhân sự, đánh giá hiệu suất và thúc đẩy phát triển con người hiện nay vẫn dựa trên thế giới quan của nam giới, vốn được thiết kế để tối ưu hóa năng suất của nam giới trong một nền kinh tế đã lỗi thời. Mặc dù thế giới và lực lượng lao động đã thay đổi sâu sắc, nhưng cấu trúc tổ chức doanh nghiệp vẫn duy trì sự bảo thủ. Sự lỗi thời này không chỉ kìm hãm sự sáng tạo và đổi mới mà còn ngăn cản sự phát triển toàn diện của lực lượng lao động.

Để xóa bỏ sự phân biệt giới tính, giải pháp hợp lý hơn là cải tổ hệ thống tổ chức thay vì cố gắng thay đổi bản chất của phụ nữ.

Mọi vấn đề chỉ có thể giải quyết triệt để khi nguyên nhân gốc rễ được làm rõ. Do đó, việc xem xét lại những hiểu biết của chúng ta về lý do tồn tại sự phân biệt giới tính là điều thiết yếu. Thay vì đi sâu vào tìm hiểu nguyên nhân, chúng ta thường vấp phải sai lầm khi áp dụng những biện pháp khắc phục tạm thời mà không đặt câu hỏi về lý do tại sao vấn đề lại tồn tại. Sự chấp nhận thụ động và nỗi sợ hãi trước những ý kiến trái chiều đã ngăn cản chúng ta tạo ra những sự thay đổi thực sự.

"Vươn mình" không đơn thuần là việc từ bỏ công việc hay trốn tránh thực tại. Đó là hành trình vượt ra ngoài những khuôn mẫu định sẵn về thành công và hình mẫu con người lý tưởng. Đó là sự giải phóng khỏi những định kiến xã hội để nhận ra rằng các doanh nghiệp hiện nay không được thiết kế để đáp ứng nhu cầu của sự đa dạng. Hệ thống này cần phải tiến hóa, xóa bỏ tư tưởng lấy nam giới làm tiêu chuẩn và chấm dứt quan điểm cho rằng phụ nữ phải hành xử nam tính để thăng tiến. Trong khi chờ đợi sự thay đổi của hệ thống, chúng ta cần nhận thức rõ những hạn chế của nơi làm việc và hiểu rằng nó không thể luôn đáp ứng mọi nhu cầu sâu xa của con người hay công nhận đầy đủ những đóng góp của chúng ta. Vươn mình chính là câu trả lời thực tế và sâu sắc cho những trắc mắc về nữ quyền, mở ra một đường hướng mới giúp thay đổi cuộc sống của phụ nữ trong môi trường công sở.