triết lí của người lười biếng

“Hãy ngừng lười biếng lại!”

Có lẽ bạn đã từng nghe những lời nhắc nhở này từ cha mẹ khi đang mải mê với các trò chơi điện tử. Hoặc có thể, một người bạn cùng phòng sẽ nói điều đó khi thấy bạn đang thư giãn trên ghế sô pha và lướt Instagram. Thậm chí, đó có thể là lời tự nhủ của chính bạn trong những ngày không làm gì cả. Tuy nhiên, liệu sự lười biếng có thực sự tồi tệ như vậy? Liệu chúng ta có nhất thiết phải luôn chứng minh mình là người có ích trong mọi khoảnh khắc?

Đi ngược lại với văn hóa đề cao hiệu suất làm việc, Alison Suen cho rằng việc chúng ta liên tục chỉ trích những người lười biếng – những người chỉ làm việc hời hợt để được yên thân – là điều khá nực cười. Bà phân tích các kiểu chỉ trích thường gặp đối với sự lười biếng và lập luận rằng những đánh giá này hoặc là sai lầm, hoặc dựa trên những tiền đề không chính xác. Dù cuốn sách này đưa ra lời bào chữa cho sự lười biếng, nhưng bà không hề cổ xúy lối sống này như một phương pháp để đạt tới sự tự giác ngộ hay một bước tiến văn hóa mới, giống như cách một số học giả khác thường làm.

Thực tế, Suen chỉ ra rằng sự lười biếng mang đặc điểm riêng biệt vì nó không phục vụ bất kỳ mục đích cao siêu nào. Điều này không phải là một hành động phản kháng có tính toán đối với các bất công xã hội, cũng không phải là con đường dẫn đến tự do ý chí. Đơn giản là người lười biếng chỉ thực sự lười biếng. Qua việc nghiên cứu về văn hóa hiệu suất, Suen nhận định rằng trong một số trường hợp, lười biếng không hề mang tính tiêu cực.

Cuốn sách này đóng vai trò như một lời minh oan cho những người lười, khiến chúng ta phải suy nghĩ kỹ trước khi dùng những từ ngữ tiêu cực để mô tả họ.

“Triết lí của người lười biếng” không phải là những lý lẽ cùn để biện minh cho sự trì trệ, mà là một công trình phân tích triết học dựa trên các căn cứ khoa học về một chủ đề vốn bị coi thường bấy lâu nay. Với văn phong linh hoạt, hóm hỉnh và hài hước, Alison Suen đã giúp những “người lười” cảm thấy bớt cô đơn hơn.

Thông tin tác giả:

Alison Suen là phó Giáo sư chuyên ngành Triết học tại Đại học Iona, New York. Bà cũng là tác giả của hai cuốn sách: The Speaking Animal: Ethics, Language and the Human-Animal Divide (tạm dịch: Ngôn ngữ loài vật: Văn hóa, ngôn ngữ và sự phân chia Người-Vật) xuất bản năm 2015 và Response Ethics (tạm dịch: Văn hóa phản ứng) xuất bản năm 2018.