tổng quan về luật hình sự việt nam

Hệ thống pháp luật của Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam bao gồm nhiều ngành luật khác nhau, trong đó mỗi ngành luật chịu trách nhiệm điều chỉnh một lĩnh vực quan hệ xã hội cụ thể. Luật hình sự đóng vai trò là một ngành luật độc lập và là thành phần quan trọng trong hệ thống pháp luật quốc gia, đồng thời là công cụ then chốt để phòng chống tội phạm, bảo vệ lợi ích của Nhà nước và công dân, đảm bảo pháp chế xã hội chủ nghĩa, quyền con người, quyền công dân, cũng như duy trì ổn định an ninh quốc gia và trật tự, an toàn xã hội. Luật hình sự điều chỉnh các quan hệ xã hội nảy sinh giữa Nhà nước và người phạm tội (bao gồm cả pháp nhân thương mại phạm tội theo quy định hiện hành) khi có hành vi phạm tội xảy ra. Thông qua việc quy định cụ thể các hành vi phạm tội, hình phạt và các biện pháp cưỡng chế hình sự khác áp dụng cho chủ thể phạm tội, Luật hình sự thực hiện các chức năng của mình, đồng thời tạo lập cơ sở pháp lý vững chắc để đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm một cách hiệu quả. Trong chương trình đào tạo đại học và sau đại học chuyên ngành Luật hình sự và tố tụng hình sự tại các cơ sở giáo dục luật học trên toàn quốc, Luật hình sự là một học phần bắt buộc trong khối kiến thức ngành và chuyên ngành. Học phần này cung cấp cho người học những kiến thức nền tảng về tội phạm, trách nhiệm hình sự, hình phạt, các dấu hiệu pháp lý đặc trưng của từng tội phạm cụ thể, cũng như kỹ năng định tội danh và quyết định hình phạt. Thời gian qua, Luật hình sự đã được pháp điển hóa lần thứ ba thông qua việc Quốc hội ban hành Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 (gọi tắt là Bộ luật Hình sự năm 2015), có hiệu lực thi hành từ ngày 01/01/2018. Đây là văn bản luật có vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng đối với đời sống xã hội. Những quy định mới trong Bộ luật Hình sự năm 2015 đánh dấu một bước tiến lớn, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho công cuộc đấu tranh phòng ngừa và chống tội phạm; góp phần bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia, bảo vệ chế độ, quyền con người, quyền công dân, lợi ích của Nhà nước và tổ chức, đồng thời thúc đẩy kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa phát triển đúng hướng. Điều này tạo ra môi trường xã hội và sinh thái an toàn, lành mạnh cho người dân, đáp ứng yêu cầu của quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế. Vì vậy, việc phổ biến và giới thiệu những vấn đề cốt lõi, mang tính tổng quan về cơ sở khoa học của Luật hình sự Việt Nam đến với đông đảo bạn đọc, đặc biệt là đội ngũ giảng viên, sinh viên, học viên tại các cơ sở đào tạo Luật trên cả nước, có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao ý thức tuân thủ, chấp hành pháp luật, từ đó phát huy hiệu lực của luật hình sự.