thương ngàn

Thương Ngàn

“Thương Ngàn” là một tác phẩm văn học sinh thái đặc biệt của Việt Nam, miêu tả cuộc sống trong rừng và mối quan hệ giữa con người với môi trường tự nhiên. Cuốn sách kết hợp những sự kiện đương đại với các truyền thuyết cổ, lúc thì nhẹ nhàng, trữ tình, lúc lại mạnh mẽ và đầy xúc động, thể hiện tiếng kêu cứu khẩn thiết của thiên nhiên.

Nhà văn Vĩnh Quyền đã cho ra mắt 18 ấn phẩm sách. Trong số đó, “Debris of Debris”, “Inside Infinity” và “Heart for Forests” là bộ ba tiểu thuyết được viết bằng tiếng Anh. Các tác phẩm của ông đã tạo được dấu ấn sâu đậm trong đời sống văn học, văn hóa cả trong và ngoài nước. Bản dịch tiếng Anh của tiểu thuyết “Mảnh vỡ của mảnh vỡ” – “Debris of Debris” – đã được xuất bản tại Hoa Kỳ (2009) và Anh (2014), đồng thời được lưu trữ tại Thư viện Quốc hội Hoa Kỳ trước khi đạt Giải nhì cuộc thi Tiểu thuyết của Hội Nhà văn Việt Nam năm 2016 (không có giải nhất). Đến năm 2020, “Trong vô tận” cũng nhận được sự quan tâm lớn từ giới nghiên cứu tiểu thuyết và giành Giải nhì của cuộc thi này.

--

“Tôi đã đọc bản thảo và cảm thấy xúc động sâu sắc trước tình trạng rừng Việt Nam bị tàn phá nghiêm trọng. Mong muốn ‘tiểu thuyết hóa’ tiếng kêu cứu ấy, Vĩnh Quyền đã mạnh dạn áp dụng một cấu trúc mới lạ cho “Thương Ngàn”. Cảm hứng và cảm xúc được ‘nén chặt’ trong những dòng chữ. Từ sâu thẳm ‘tiếng kêu tiểu thuyết’ ấy, khối tư liệu khoa học và báo chí đã lên tiếng phán xét về mối quan hệ khủng hoảng giữa con người và tự nhiên hiện nay. Từ đó, những con suối cạn, khu rừng khô cằn đã được nhà văn hóa thân thành những nhân vật trong tác phẩm. Và như vậy, “Thương Ngàn” có thể được xem là một dấu ấn quan trọng trong dòng tiểu thuyết sinh thái của văn chương Việt Nam hiện đại. Nhà tiểu thuyết đã táo bạo thử nghiệm phong cách viết mới cho một thông điệp mới, liệu người đọc có sẵn sàng tiếp cận với cách đọc mới?”

- PGS.TS. Nguyễn Thị Minh Thái -

“Bên ngoài, những vạt nắng vàng cam cuối ngày lấp lánh trên ngọn lim xanh cổ kính, sừng sững trước sân, cũng là trên sườn đồi hoang vu. Nhưng trong lòng nhà sàn, bóng tối xanh lam ma thuật đã bao trùm, tỏa ra từ những chiếc chum chóe xếp chen chúc quanh ô bếp, nơi chỉ còn than âm ỉ. Dù vậy, tôi vẫn nhận ra bóng đen ẩn mình trong vũng tối sau chiếc quan tài hình thuyền độc mộc – vật quý giá trong mỗi gia đình Katu – đang khẽ lắp mũi tên lên dây cung.”

“Sau cơn mưa, bầu trời đêm trở lại màu xanh thẫm nguyên sơ trên những cánh rừng chưa được chiếu sáng bởi ánh đèn nhân tạo. Bhoo lặng lẽ ngước nhìn ngọn lim xanh rồi mơ màng nhìn xung quanh. Tôi nhận ra, tôi và cô bé Katu có chung một giấc mơ. Chúng tôi đang nhìn thấy rừng lim non mọc lên từ mặt đất hoang, lớn nhanh quanh gốc lim già, quanh ngôi nhà sàn và lan rộng đến vô tận.”

“Tôi chợt nhận ra, từ lúc nào cây lim xanh ngàn tuổi kia đã không chỉ là một cái cây đối với tôi, mà còn là ký ức về tương lai.”

“Bức ảnh phong cảnh tôi chụp ở Tr'hy được treo trang trọng trên vách ngăn phòng đọc sách, trông như một ô cửa sổ nhìn ra khoảnh đồi với mái nhà sàn cô quạnh bên cây lim xanh đại thụ. Tôi thường ngồi đây trong ánh đèn vàng nhạt, giữa những kệ sách thoảng hương giấy cũ, nhâm nhi từng ngụm rượu nhỏ, đắm chìm trước chứng tích của một Trường Sơn nguyên sinh.”

(Những đoạn trích từ tác phẩm)