ở xứ vàng

Ở Xứ Vàng

Tác phẩm Ở xứ vàng bao gồm 6 truyện ngắn tiêu biểu của Henryk Sienkiewicz, đó là: Những nhầm lẫn khôi hài, Ở xứ vàng, Người gác đèn biển, Ánh sáng chốn u minh, Nhạc công đại phong cầm làng Ponikla và Nàng thứ Ba.

Dù khai thác những chủ đề, bối cảnh và kiếp người khác nhau, nhưng sáu tác phẩm này dường như được kết nối bởi một sợi dây vô hình, cùng vẽ nên bức tranh toàn cảnh về Ba Lan, nơi tâm hồn con người hòa quyện trong từng hơi thở của dân tộc.

Khi mở rộng tầm nhìn ra ngoài biên giới Ba Lan, ba tác phẩm Những nhầm lẫn khôi hài, Ở xứ vàng và Người gác đèn biển đã tái hiện sinh động số phận của những kẻ ly hương, những người bôn ba nơi đất khách để tìm kiếm cơ hội đổi đời. Họ tìm đến Mỹ với nhiều mục đích khác nhau: vì mỏ dầu (Những nhầm lẫn khôi hài), vì cơn sốt vàng (Ở xứ vàng), vì những áp lực của cuộc sống (Người gác đèn biển) hoặc để thoát khỏi một thực tại nhàm chán (nhân vật Mary trong Ở xứ vàng). Thực chất, hầu hết những ai ra đi đều mang trong mình một lý do để trốn tránh: trốn cái nghèo, sự chật vật hay những vòng lặp đơn điệu của cuộc đời, để rồi dấn thân vào những điều bất định. Và điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Qua từng trang viết, chúng ta bắt gặp những con người vụng về giữa nơi xa lạ, mỗi người chọn cho mình một cách để thích nghi. Đó cũng là những mảng màu khác nhau của cuộc đời tha hương, có nơi yên bình như trấn Struck Oil (Những nhầm lẫn khôi hài), có nơi lại khắc nghiệt và bão dông như Sacramento (Ở xứ vàng). Ngay cả ở những nơi hừng hực mùi tiền, tiếng cười vẫn không hề biến mất. Đôi khi, tiếng cười ấy bật lên từ những điều ngớ ngẩn vô hại, từ một cá tính khác biệt với số đông, hay đơn giản là khi vận may gõ cửa. Sự lạc quan ấy giống như một liều thuốc chữa lành, hiệu quả hơn cả loại thuốc leroa mà ông bác sĩ “thiên tài” từng kê đơn cho bệnh nhân. Nơi đất khách sẽ thử thách bản lĩnh và sự kiên cường của con người, giúp họ trở nên dày dạn hơn. Và chính tại nơi gai góc ấy, người ta lại cảm thấy ấm lòng trước sự giúp đỡ của những người xa lạ, để tình người thay thế cho súng đạn. Những trái tim chân thành sẽ nảy mầm những cảm xúc dịu dàng, khơi dậy tình yêu vô vụ lợi và tha thiết (như cặp đôi Rows và Mary trong Ở xứ vàng, hay Hans và Lora trong Những nhầm lẫn khôi hài). Để rồi, sau tất cả những biến cố của cuộc đời, điều khao khát nhất chính là tiếng gọi tha thiết từ quê hương (Người gác đèn biển).

Giới thiệu về tác giả

Henryk Sienkiewicz (5/5/1846 - 15/11/1916) sinh ra trong một gia đình quý tộc nghèo tại làng Wola Okrzejska, Ba Lan, sau đó gia đình ông chuyển về Warszawa. Dù là một nhà báo tài năng, nhưng chính văn chương đã mang lại cho ông danh tiếng lừng lẫy, đưa ông trở thành một trong những nhà văn Ba Lan lỗi lạc nhất giai đoạn cuối thế kỷ XIX đầu thế kỷ XX. Năm 1905, ông vinh dự nhận Giải thưởng Nobel văn chương từ Viện Hàn lâm Khoa học Hoàng gia Thụy Điển cho những đóng góp suốt cả cuộc đời. Các tác phẩm tiêu biểu của H. Sienkiewicz bao gồm: tiểu thuyết Namarne (Phí hoài, 1871), các truyện ngắn Stary sługa (Người đầy tớ già, 1875), Hania (1876), bộ ba tiểu thuyết Potop (Trận hồng thủy, 1886), Pan Wołodyjowski (Ngài Wolodyjowski, 1888), Ogniem i mieczem (Lửa và gươm, 1884), tiểu thuyết Krzyżacy (Hiệp sĩ Thập tự), và tiểu thuyết Quo vadis (1896),...