nhìn lại xứ gia định và cuộc nội chiến tây sơn-nguyễn ánh 1777-1989 (tái bản 2023)

Nhìn Lại Xứ Gia Định Và Cuộc Nội Chiến Tây Sơn-Nguyễn Ánh (1777-1789)

Thế kỷ XVIII được xem là giai đoạn biến động mạnh mẽ nhất trong lịch sử Việt Nam. Khởi nguồn từ cuộc nội chiến kéo dài 45 năm (1627-1672) giữa chúa Trịnh và chúa Nguyễn, một thế lực chính trị mới đã hình thành ở phía nam, được các thương thuyền phương Tây gọi là Đàng Trong (thuộc quyền chúa Nguyễn), đối lập với Đàng Ngoài của chúa Trịnh. Dù vậy, cả hai vùng đất này vẫn tôn phò nhà Lê, mặc dù chỉ mang tính hình thức.

Do những điều kiện tự nhiên và lịch sử đặc thù, quá trình phát triển xã hội ở Đàng Trong và Đàng Ngoài diễn ra theo những hướng khác nhau, chịu tác động từ sự trỗi dậy của chủ nghĩa tư bản phương Tây với khát vọng tìm kiếm thuộc địa tại khu vực Đông Nam Á. Đàng Ngoài tiếp tục duy trì cơ chế của một xã hội nông nghiệp, tuân theo khuôn khổ Nho giáo đã tồn tại hàng ngàn năm, dù có một số nét tương đồng với chế độ Mạc phủ của Nhật Bản.

Tiến Trình Nam Tiến

Xu hướng “Nam tiến” là một yếu tố quan trọng trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Bắt đầu từ Thuận Quảng, thông qua con đường ngoại giao và áp lực quân sự trong các cuộc “chiến tranh ủy quyền”, quá trình Nam tiến đã được đẩy nhanh. Đến giữa thế kỷ XVIII, biên giới của Đàng Trong đã mở rộng từ núi Đá Bia, kéo dài đến tận Cà Mau - Hà Tiên - Phú Quốc. Việc hoàn tất quá trình Nam tiến đánh dấu một giai đoạn quan trọng với những thành tựu đáng kể sau gần hai trăm năm khai hoang mở cõi, dẫn đến sự hình thành…