năm tháng nhọc nhằn năm tháng nhớ thương

Nhọc Nhằn và Yêu Thương trong Hồi Ký của Ma Văn Kháng

Tập hồi ký của nhà văn Ma Văn Kháng ra đời từ hai nguồn cảm hứng sâu sắc và rõ ràng: những khó khăn, vất vả trong cuộc đời và những tình cảm yêu thương mà ông đã nhận được, cũng như trao đi.

Có thể thấy, những nhọc nhằn mà tác giả đã trải qua tương ứng với khối tình yêu thương mà ông được hưởng và ban phát. Cuốn sách được chia thành năm phần chính: “Miền xa vẫy gọi”, “Lao Cai miền quả vàng”, “Hà Nội”, “Những năm tháng nhọc nhằn và mê mải với văn chương”, “Bạn bè đồng nghiệp thân yêu” và “Một chốn nương thân”.

Giá Trị Từ Những Trang Hồi Ký

“Năm tháng nhọc nhằn năm tháng nhớ thương” không chỉ đơn thuần là một cuốn hồi ký ghi lại những sự kiện, chứng kiến và hồi tưởng theo yêu cầu của thể loại này. Hơn thế, tác phẩm còn được tái hiện một cách sinh động, tạo hình với ngôn từ, bút pháp và phong cách của một nhà văn xuôi tài hoa, lão luyện. Qua từng trang sách, bức tranh đời sống xã hội trong gần một thế kỷ hiện lên rõ nét, cùng với đó là những chân dung phong phú của những con người đã xuất hiện trong mối quan hệ với tác giả, hoặc qua sự quan sát tinh tế của ông với tư cách một người viết văn.

Trích dẫn:

“Không thể kể hết những gì đã trải qua, những ngẫu nhiên nữa, đã góp phần đưa mình vào con đường văn chương. Đường đời là không thể định trước và mọi việc đều không thể rạch ròi, kể cả khi nó đã hoàn thành”.

“Sống thế nào đây lúc này? Với tôi, chỉ còn một cách là cắn răng lại nhịn nhường. Nhịn nhường người thân thì có gì là xấu. Và cắn răng lại để làm việc, để kiên trì nhẫn nại từng bước một đi tới. Tôi không nói ngoa. Vì quả thật những truyện ngắn và những cuốn tiểu thuyết dài hơi, chính những mơ ước, dự định về chúng đã nuôi dưỡng niềm vui sống của tôi, để tôi vượt qua tất cả thử thách cay nghiệt trong thời gian này. Tôi vẫn viết. Ngồi trong căn buồng chật hẹp mùa hè như cái lò thiêu, tôi viết, được trang nào lại dúi xuống cất giấu ở dưới gầm giường cùng lũ nồi niêu soong chảo nhọ nhem. Cuộc sống vốn dĩ có đâu là dễ dãi. Phải biết sống cả những khi tưởng như không chịu đựng được nữa”.

“Ý nghĩ phải viết một cuốn tiểu thuyết về những ngày đất nước xã hội hỗn tạp, ở chênh vênh bên bờ vực thẳm này, ngày đêm sôi sục trong tôi. Cũng đã đến bốn năm nay, kể từ ngày chuyển vùng về Hà Nội, thay đổi địa bàn và môi trường sống, tôi chưa bắt tay vào viết một cuốn sách dài hơi nào rồi. Thêm nữa, lâu nay tôi chỉ quen viết về cuộc sống và con người miền núi, nay tôi muốn thử sức mình ở một địa hạt khác. Và thật tình trong những ngày sống khó khăn này, dẫu nhận thức lí trí còn lờ mờ, chưa hiểu hết được thực cảnh hôm nay còn là hệ quả tất yếu của con đường lịch sử hiện thực, chứ không phải chỉ là lỗi lầm của tệ quan liêu, của chế độ kinh tế tập trung bao cấp của người lãnh đạo, tôi vẫn muốn khẳng định cái đẹp trong bản chất vững vàng và tính chất bi tráng của cuộc sống vĩnh hằng bằng một thể loại lớn của văn xuôi là tiểu thuyết. Cái ngõ 221 cho tôi bao tư liệu sống. Cuộc sống quanh tôi, ở ngay cơ quan tôi, sống động bao chất liệu, kể cả những giai thoại và những số phận kì quặc của con người.”.