mẹ tôi

Cuốn sách "Giản dị, khiêm nhường, Mẹ tôi – Câu chuyện về người mẹ trong những gia đình trí thức nổi tiếng thế kỉ XX" là tập hợp những bài viết đầy cảm xúc của những người con ruột, kể về người mẹ của mình. Đó là những người phụ nữ ở hậu phương, thầm lặng hy sinh để làm điểm tựa vững chắc cho thành công của những người chồng, những nhà trí thức lớn của thế kỷ XX.

Trong đó, nhà văn Nguyệt Tú (con gái họa sĩ Nguyễn Phan Chánh) kể về mẹ Tống Thị Trừng, một người phụ nữ nông dân chân chất, nhân hậu và tảo tần. Dù không được học hành, nhưng bà luôn quan niệm rằng con cái, bất kể nam hay nữ, chỉ cần có khả năng học tập thì đều phải được đi học. Chính nhờ sự động viên và lo lắng của bà, nhà văn Nguyệt Tú đã được học hành đầy đủ. Với nhà sử học Trần Huy Liệu, mẹ Nguyễn Thị Tý một mình gánh vác gia đình đông con khi chồng đi làm cách mạng. Nhà văn Trần Chiến thể hiện lòng biết ơn sâu sắc, khẳng định rằng nếu không có sự hy sinh của bà, nhà sử học Trần Huy Liệu bị khó hình dung ra được sự yên tâm ra đi làm những việc thỏa mãn lòng yêu nước của mình. Trong gia đình GS Đặng Thai Mai, các con được nuôi dưỡng trong sự dịu dàng của mẹ Hồ Thị Toan, cùng với những câu ca dao, tục ngữ và những câu Kiều ngâm own. Với học giả Phan Khôi, các con là Phan Thị Mỹ Khanh và Phan An Sa viết về hai người vợ của Mạ tôi và Mẹ tôi với lòng biết ơn sâu sắc đối với những công lao trời bể của các mẹ đã nuôi nấng con cái trong gian khó khi cha làm báo xa nhà, dù về cuối đời họ phải chịu nhiều thiệt thòi và bị quên lãng trong nửa thế kỷ.

Bên cạnh đó, còn có những người mẹ trí thức, giỏi việc nước, đảm việc nhà, vừa hoạt động cách mạng, vừa chăm lo gia đình, như vợ của các giáo sư Nguyễn Xiển, Đào Duy Anh, Vũ Ngọc Phan, Đặng Văn Ngữ. Mẹ Nguyễn Thúy An (vợ GS Nguyễn Xiển) là một người phụ nữ đa tài, đặc biệt trong việc nội trợ, bà cùng nữ sĩ Vân Đài viết cuốn sách nấu ăn đầu tiên tại Việt Nam. Trong thời chiến, bà linh hoạt áp dụng kiến thức chuyên môn để tăng gia sản xuất, gà, dê, dê, phơi măng, sấy chuối theo mùa vụ. Bà còn biết cất nước hoa bưởi, cất mỡ trăn khi có thể, làm thuốc chữa bỏng cho gia đình và người dân xung quanh. Mẹ Trần Thị Như Mân (vợ GS Đào Duy Anh) là một người phụ nữ nhỏ bé nhưng có nghị lực phi thường, hoạt động nhiệt huyết trong Học hội nữ công, có khả năng kinh doanh năng động động và hoàn thành xuất sắc mọi công việc từ chân hành đến trí óc. Bà Tôn Nữ Thị Cung (vợ GS Đặng Văn Ngữ) là cán bộ phòng bào chế thuốc kháng sinh Penicilline tại Việt Bắc, sự ra đi của bà khiến Chủ tịch Hồ Chí Minh viết thư chia buồn, ca ngợi bà là một người "chăm chỉ, thành thật và tiến bộ".

Nhắc đến các nhà trí thức nổi tiếng thế kỷ XX thế kỷ XX, không thể không nhắc đến những người phụ nữ - những người vợ, người mẹ đã dành cả cuộc đời mình vun vén cho gia đình và đất nước. Những người mẹ như Lương Thị Tuệ, Nguyễn Thị Huệ, Nguyễn Thị Nhân Lý, Nguyễn Thị Nhân Lý, Nguyễn Thị Mão, Tống Thị Trừng, Nguyễn Thị Tý, Nguyễn Thị Hy, Hồ Thị Toan, Hằng Phương, Trần Thị Như Mân, Nguyễn Thúy An, Tôn Nữ Thị Cung là những người mẹ Việt Nam điển hình, cùng chồng san sẻ vất vả trong những năm tháng gian khó, vừa giáo dục con cái nên người, và đặc biệt chú trọng việc gìn giữ văn hóa Việt.

Những bức chân dung về các mẹ được viết nên bởi chính những người con - những nhà trí thức, nhà văn, nhà báo có tên tuổi, vì thế, những câu chuyện kể lại rất chân thực, sống động và lay động lòng người. Hình ảnh người mẹ Việt Nam qua những trang viết này như một thước phim quay chậm, giúp người đọc cảm nhận được không khí thời đại và vẻ đẹp của những người Mẹ Việt Nam.