man mác vàm nao

Trương Chí Hùng

Ngày sinh: 25/02/1985

Quê quán: xã Bình Thạnh Đông, huyện Phú Tân, tỉnh An Giang.

Hiện là Giảng viên Khoa Sư phạm, Trường Đại học An Giang;

Hội viên Hội VHVT Tỉnh An Giang

Man mác Vàm Nao

Ký ức tuổi thơ tôi gắn liền với hình ảnh theo chân má bơi xuồng xuôi dòng sông Hậu để hái bông điên điển. Tôi vẫn nhớ rõ những lúc cùng ba đi giăng câu, đặt trúm lươn, bẫy cò hay bắt rắn. Khi lớn hơn một chút, tôi và nhóm bạn trong xóm thường xuyên cùng nhau tát đìa bắt cá, soi ếch, đi cắt lúa mướn, và tham gia mọi công việc đồng áng, sông nước. Những ngày hè rực nắng mang theo mùi rơm rạ buổi chiều, những đêm trăng thả xuồng lênh đênh trên cánh đồng nước nổi, cùng những câu vọng cổ tài tử đầy thổn thức, tất cả đã nuôi dưỡng tâm hồn tôi bằng sự đong đầy của miền Tây.

Có lẽ đối với nhiều người, miền Tây hiện lên với vẻ dịu dàng, e ấp như hình ảnh cô gái quê trong tà áo bà ba và chiếc nón lá che nghiêng. Tuy nhiên, ít ai thấu hiểu được những thăng trầm, nỗi niềm thẳm sâu mà chỉ những người gắn bó cả đời với vùng đất này mới cảm nhận được. Tôi viết cuốn sách này với mong muốn lưu giữ những giá trị thiêng liêng của một miền sông nước trước những biến động của thời cuộc. Tôi cảm thấy xót xa khi chứng kiến những dòng sông bị bồi lở do nắng mưa, khi mùa nước nổi không còn nhiều tôm cá, hay khi chứng kiến số phận của những người nông dân phải rời bỏ quê hương để đi tứ xứ. Dù mọi thứ có thay đổi, miền Tây trong tôi vẫn luôn là nơi hội tụ của những điều tốt đẹp, đó chính là vẻ đẹp của tình đất và tình người.

T.C.H.

Trích đoạn:

“Tôi viết cuốn sách này với mục đích lưu giữ những giá trị thiêng liêng của một vùng sông nước đang đối mặt với bao biến thiên của thời cuộc. Tôi đau lòng khi thấy những dòng sông bồi lở theo năm tháng, khi mùa nước nổi chẳng còn nhiều cá tôm, và xót xa cho những người nông dân phải ly hương để mưu sinh. Nhưng cho dù vật đổi sao dời, miền Tây vẫn luôn đọng lại trong tôi những điều tốt đẹp nhất, đó chính là vẻ đẹp của tình đất và tình người.”

“Tôi đã đi qua nhiều con sông, mỗi dòng sông đều mang hơi thở riêng biệt, không dễ để tái hiện lại. Tôi từng ngắm nhìn con sông Bổn Sồ với sắc xanh của lục bình trôi, từng thưởng thức món gỏi bắp chuối sáp trộn với ốc đắng bắt từ lòng sông này. Thế nhưng, khi thả mình trong đêm thanh vắng trên dòng sông, tôi nhận thấy ngôn từ trở nên bất lực trước linh hồn của dòng sông. Mặt sông Bổn Sồ vẫn tĩnh lặng, bình thản soi bóng bao số phận con người.” - Miên man Chợ Lách -

“Ánh mắt của anh Tuấn cứ day dứt trong tôi một thời gian dài. Cho đến khi tôi tham dự một đám giỗ tại Miệt Thứ - U Minh, cảm giác ám ảnh đó mới dần tan biến. Tôi nhớ hôm đó, giữa không khí vui vẻ của buổi tiệc, một bà dì ở bàn bên cạnh đã cất lên một câu vọng cổ ngọt ngào. Dì ca một cách tự nhiên, không hề luyến láy kiểu cách như ca sĩ chuyên nghiệp nhưng lại mang đến cảm xúc mãnh liệt, chạm đến lòng người. Sau phần khởi xướng của dì, mọi người ở các bàn khác lần lượt ca theo, mỗi người một bản, dài ngắn tùy ý. Buổi ca diễn ra xoay vòng, không cần nhạc cụ hay thiết bị âm thanh hỗ trợ nhưng ai nấy đều say sưa. Ở những đoạn cao trào, nhiều người gật gù tán thưởng. Có người dùng đũa gõ nhẹ vào thành chén đĩa để giữ nhịp, tạo nên một không khí vừa vui tươi vừa sâu lắng. Họ đã ca cùng nhau cho đến tận khuya, và tiếng ca ấy cứ ngân vang, mang theo bao cung bậc cảm xúc thổn thức cứ thế lan tỏa.”

Tôi đã chia sẻ câu chuyện về anh Tuấn và buổi ca tài tử đậm chất Nam bộ tại Miệt Thứ với chú Nguyễn Đình Chiến, một nghệ nhân tài tử kỳ cựu tại An Giang. Chú Chiến trầm ngâm suy nghĩ rồi bảo rằng, đờn ca tài tử đã thấm sâu vào máu thịt của người dân Nam bộ, nên không thể nào biến mất. Dù mỗi thời kỳ diện mạo của nó có thể thay đổi, nhưng sức sống của nó vẫn trường tồn. Ở thành phố, người ta biểu diễn trên sân khấu với hệ thống loa đài đồ sộ; còn ở nông thôn, người dân vẫn ca mộc mạc bên chén rượu, trên bờ đê dưới ánh trăng, hay trên những chiếc xuồng ghe bập bềnh. Đó là giá trị tinh thần to lớn của những lưu dân phương Nam, vì vậy không thể bị mất đi. Chú Chiến cũng chia sẻ thêm rằng, hiện nay có nhiều cuộc vận động sáng tác lời mới cho vọng cổ, nhiều tỉnh thành tổ chức các cuộc thi ca vọng cổ tài tử và sáng tác cải lương. Đặc biệt, khi nghệ thuật đờn ca tài tử được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể, điều đó càng minh chứng cho việc chúng ta đang nỗ lực hết mình để bảo tồn loại hình nghệ thuật dân gian độc đáo này.” – Về phương Nam lắng nghe cung đàn… -