lịch sử mỹ thuật trung hoa - truyền thống thẩm mỹ và di sản nghệ thuật qua 5000 năm - bìa cứng

Lịch Sử Mỹ Thuật Trung Hoa - Truyền Thống Thẩm Mỹ Và Di Sản Nghệ Thuật Qua 5000 Năm

Cuốn sách là một bức tranh toàn cảnh về di sản nghệ thuật và thẩm mỹ của Trung Hoa, trải dài suốt 5000 năm lịch sử. Tác giả Dương Kỳ, Giáo sư Khoa Lịch sử và Lý luận Nghệ thuật, Học viện Nghệ thuật, Đại học Thanh Hoa, đã dẫn dắt độc giả khám phá hành trình phát triển của mỹ thuật Trung Hoa từ những tranh vẽ trên đá thời tiền sử cho đến các kiệt tác điêu khắc như “Đội quân đất nung”của Tần Thủy Hoàng, hay những bức sơn thủy họa tuyệt đẹp của Vương Hi Mạnh.

Thông qua hơn 300 hình ảnh minh họa các tuyệt tác sống động, cùng với giới thiệu về 50 nghệ sĩ bậc thầy, độc giả sẽ được chiêm ngưỡng và cảm nhận sự kiến tạo và phát triển của hội họa, điêu khắc, thư pháp và kiến trúc Trung Hoa. Đồng thời, cuốn sách giúp người đọc hiểu rõ bối cảnh văn hóa xã hội của từng thời kỳ lịch sử đã định hình nên những tác phẩm vượt thời gian, những thủ pháp độc đáo, tinh thần và mục đích của nền mỹ thuật này.

Cấu Trúc Nội Dung

Cuốn sách được chia thành 14 phần, bao gồm lời mở đầu, lời bạt, phần giới thiệu về nguồn gốc nghệ thuật, và 11 chương chính trình bày về mỹ thuật qua các triều đại lớn:

• Thời Hạ Thương Chu (2070 TCN – 256 TCN)
• Thời Tần (221 TCN – 206 TCN)
• Thời Hán (206 TCN – 220)
• Thời Ngụy Tấn Nam Bắc Triều (220 – 581)
• Thời Tùy Đường (581 – 907)
• Thời Ngũ Đại Thập Quốc (907 – 960)
• Thời Tống (960 – 1279)
• Thời Nguyên (1206 – 1368)
• Thời Minh (1368 – 1644)
• Thời Thanh (1616 – 1911)
• Thời Cận Đại Đến Nay (1840 – Ngày Nay)

Đặc Trưng Của Mỹ Thuật Trung Hoa

Mỹ thuật Trung Quốc mang những đặc điểm rất riêng, khác biệt so với mỹ thuật Phương Tây. Nội dung của các tác phẩm mỹ thuật Trung Quốc vô cùng phong phú và đa dạng. Một số điểm quan trọng có thể kể đến:

• Từ tả thực đến tả tâm:Sự phát triển của mỹ thuật Trung Quốc, xét về mặt thể hiện cảm xúc, đã trải qua ba giai đoạn: theo đuổi hình tự (cái giống về hình thức), dùng hình tả thần (diễn tả thần thái), và tâm họa (khắc họa nội tâm).
• Khí vận sinh động:Nét tinh túy của hội họa Trung Quốc là “khí vận sinh động” – sức sống của tác phẩm. Nếu không hiểu được yếu tố này, sẽ khó có thể thấu hiểu được hội họa Trung Quốc.
• Sự gắn kết với triết học:Triết học Trung Quốc ẩn chứa trong nghệ thuật, và ngược lại, nghệ thuật Trung Quốc là sự nối dài của triết học. Mục đích cao nhất của hội họa Trung Quốc là hướng đến sự hoàn thiện nhân cách, tâm hồn trong sáng.

Thiết Kế Đặc Biệt

Cuốn sách được thiết kế với áo bìa in trên giấy nến, có hai mặt: một mặt là nội dung bìa ngoài, mặt còn lại là các tác phẩm tiêu biểu của các họa sĩ đại diện cho từng thời kỳ trong lịch sử mỹ thuật Trung Hoa.

Cuốn sách này không chỉ dành cho những người yêu thích văn hóa, lịch sử và nghệ thuật Trung Quốc, mà còn mang đến những ý nghĩa sâu sắc về triết học thông qua các tác phẩm nghệ thuật.

Thông Tin Tác Giả

Dương Kỳ

(sinh năm 1935)

Giáo sư Khoa Lịch sử và Lý luận Nghệ thuật, Học viện Nghệ thuật, Đại học Thanh Hoa.

Ngoài công tác giảng dạy, Giáo sư Dương Kỳ còn tích cực truyền bá kiến thức nghệ thuật thông qua các kênh truyền thông. Ông là cố vấn nghệ thuật cho chương trình “Quảng trường Văn hóa Thế giới” của Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc, và là người dẫn chính hai chương trình “Giảng đàn danh sư” và “Giảng đường Văn hóa Trung Hoa” của Đài truyền hình Bắc Kinh.

Tác Phẩm Nổi Bật

• _艺术学概论 (Dẫn nhập về Nghiên cứu Nghệ thuật)
• _敦煌艺术入门十讲 (Mười bài giảng về Nghệ thuật hang động Đôn Hoàng)

Trích Đoạn/ Câu Quote Hay

• “[...] hội họa Trung Quốc đề cao tính biểu đạt, chất trữ tình và ý tứ cảm xúc, mục đích cuối cùng của hội họa Trung Quốc là dạy con người trở thành người tốt với tâm hồn trong sáng.” -Lời nói đầu
• “Làm thế nào những đồ vật hữu dụng có thể biến thành tác phẩm cận nghệ thuật? Mấu chốt để biến những vật dụng thành những tác phẩm cận nghệ thuật là sự nảy sinh các quan niệm. Sự xuất hiện của cận nghệ thuật gắn liền với những liên tưởng phức tạp của các quan niệm.” -Nguồn gốc
• “Quan niệm về cái đẹp luôn thay đổi.” -Chương 2
• “Nghệ thuật và cuộc sống có mối liên hệ chặt chẽ. Thời đại bất bình đẳng sinh ra nghệ thuật bất bình đẳng,...” -Chương 1
• “Lý luận nghệ thuật hội họa Trung Quốc được triển khai xoay quanh mối quan hệ giữa hình và thần. “Hình” tức là hình hài sắc thái của nhân vật, còn “thần” tức là thần khí, là tâm tư tình cảm của nhân vật. Cố Khải Chi cho rằng hai yếu tố đó có mối quan hệ không thể tách rời.” -Chương 4
• “Dưới ảnh hưởng chung của Phật giáo, Đạo giáo và Nho giáo, Vương Duy đã sáng tạo ra thủy mặc sơn thủy họa. Việc sáng tạo ra thủy mặc sơn thủy họa là một sự kiện lớn trong lịch sử phát triển mỹ thuật Trung Hoa. Thủy mặc sơn thủy họa và thanh lục sơn thủy họa tuy đều là tranh sơn thủy nhưng phong cách rất khác nhau: thủy mặc sơn thủy họa đa phần là văn nhân họa, thanh lục sơn thủy họa chủ yếu là viện thể họa; thủy mặc sơn thủy họa thể hiện tâm tư tình cảm của các ẩn sĩ cao nhân, còn thanh lục sơn thủy họa thể hiện nhu cầu thẩm mỹ của hoàng gia cung đình; thủy mặc sơn thủy họa theo đuổi cảnh giới hoang vu lạnh lẽo cổ kính, trong khi thanh lục sơn thủy họa theo đuổi hình thức trang trí rực rỡ lộng lẫy. Trong sự phát triển và biến đổi của sơn thủy họa, xét về thứ tự thì thanh lục sơn thủy họa có trước thủy mặc sơn thủy họa; xét về tác dụng thì thủy mặc sơn thủy họa rộng lớn hơn thanh lục sơn thủy họa.” -Chương 5
• “Cần bổ sung rằng, quan niệm thẩm mỹ của hội họa Trung Quốc có mối quan hệ không thể tách rời với tư tưởng triết học cổ đại Trung Quốc – tư tưởng “trời người hợp nhất”, tư tưởng “quay về với bản chất” và thuyết “chân như lĩnh ngộ” của Thiền tông. Trong đó, tư tưởng Thiền tông có ảnh hưởng muộn nhất đến hội họa Trung Quốc, tuy nhiên tư tưởng Thiền tông đã gợi ra những thay đổi trong gu thẩm mỹ hội họa Trung Quốc. Nó chủ trương “lĩnh ngộ”, thông qua tu luyện không ngừng để đạt đến cảnh giới lý tưởng siêu phàm thoát tục, thể hiện cụ thể là loại bỏ mọi tạp niệm, tĩnh lặng quên mình, đi vào trạng thái thuần khiết “chân như”, đạt đến cảnh giới tâm thân thông suốt, hòa vào tự nhiên, quên vật quên mình, đây cũng là cảnh giới ý cảnh cao nhất mà hội họa Hoa theo đuổi.” -Chương 5
• “[...] Không theo hình tự có nghĩa là không đơn thuần theo đuổi dáng vẻ bên ngoài của đối tượng mà [thay vào đó là] theo đuổi cái thần, nói ra những suy nghĩ trong lòng, đủ cả hình thức lẫn tinh thần, đây là trạng thái cao nhất của hội họa Trung Hoa.” -Chương 8
• “Dùng quy luật cơ bản của phát triển mỹ thuật để quan sát quá trình phát triển của mỹ thuật Trung Quốc, chúng ta có thể thấy sự phát triển của mỹ thuật Trung Quốc giống như Hoàng Hà dào dạt, Trường Giang cuồn cuộn, đợt sóng này nối tiếp đợt sóng khác, mỗi một đợt sóng từ đáy dâng lên cao, rồi lại từ cao đi xuống đáy. Khái quát lại có ba đợt sóng: đầu tiên là nhân vật họa, thứ hai là sơn thủy họa, thứ ba là hoa điểu họa. Mỗi đợt sóng này đều trải qua quá trình “khởi đầu – hưng thịnh – suy tàn”.” -Lời bạt