Kiến Tạo Harvard Hiện Đại

Lịch sử Harvard: Hành trình bảy thập kỷ đầy biến đổi

Cuốn sách này khắc họa một bức tranh chân thực và giàu thông tin về trường đại học hàng đầu của Hoa Kỳ trong suốt bảy thập kỷ, từ năm 1933 đến nay – một giai đoạn với những thay đổi vô cùng to lớn. Harvard những năm đầu thế kỷ 20 là một cơ sở giáo dục cổ kính và giàu truyền thống, tuy nhiên, vẫn chưa thể khẳng định vị thế xuất sắc nhất. Đến cuối thế kỷ, trường đã được công nhận rộng rãi là trung tâm giáo dục đại học hàng đầu cả quốc gia và thế giới.

Với sự nhiệt tình, hài hước và sự thấu hiểu sâu sắc, Morton và Phyllis Keller đã kể lại câu chuyện về sự chuyển mình ấn tượng này: một câu chuyện về những con người tài năng, những thành tựu đáng ngưỡng mộ và cả những sai lầm trong học thuật cũng đáng được ghi nhận. Bản xuất bản này còn bổ sung một chương mới, tập trung vào những tranh luận xoay quanh nhiệm kỳ và sự ra đi của Lawrence Summers.

Các tác giả cũng làm nổi bật những vấn đề lịch sử quan trọng hiện nay tại Harvard, bao gồm tác động của cuộc cách mạng khoa học đời sống, những thay đổi trong chương trình giảng dạy của trường Đại học và các trường chuyên ngành, cũng như quá trình xây dựng cơ sở mới tại Allston.

Tầm nhìn của Conant và triết lý trọng dụng nhân tài

“Đóng góp quan trọng nhất của Conant đối với lịch sử Harvard chính là tầm nhìn xa trông rộng của ông về tương lai của trường đại học. Dù cố gắng che giấu suy nghĩ, ông vẫn nhận thức rõ về những hạn chế về học vấn và trí tuệ tại Harvard. Ngay khi đảm nhận vị trí viện trưởng, ông đã bắt đầu xây dựng kế hoạch riêng.

Mục tiêu của ông không chỉ là duy trì hiện trạng như nhiều hiệu trưởng khác của các trường đại học Mỹ vào những năm 1930. Thay vào đó, ông hướng tới việc xây dựng một ngôi trường chưa từng có, nơitrọng dụng nhân tài, thu hút những sinh viên và giảng viên xuất sắc về trí tuệ và nhân cách, chứ không phải dựa vào xuất thân.”

Cuộc nổi dậy của sinh viên năm 1969: Một bước ngoặt lịch sử

“Tất cả những yếu tố trên đã tạo tiền đề cho sự kiện tháng 4 năm 1969, khi niềm tự hào của Harvard phải đối mặt với một thử thách nghiêm trọng. Vào tháng 1, Hội đồng đã phê duyệt cho Pusey thực hiện các biện pháp cần thiết để bảo vệ các tòa nhà, hoạt động và đội ngũ nhân sự của Harvard. Đầu tháng 4, tin đồn lan truyền rằng SDS sẽ chiếm đóng University Hall của FAS.

Lý do được đưa ra là để phản đối quyết định của khoa về việc không chấm dứt chương trình ROTC ngay lập tức, đồng thời ngăn chặn việc mở rộng quy mô của Harvard. Ngày 9 tháng 4, những thành viên cực đoan hơn của tổ chức đã hành động, sử dụng cả vũ lực để buộc các thành viên ban giám hiệu rời khỏi tòa nhà.

Nhiều người đồng tình và tò mò đã tập trung tại hiện trường. Số lượng sinh viên phản đối vụ chiếm đóng nhiều hơn số lượng ủng hộ: 613 sinh viên đã ký một kiến nghị chung đòi hỏi phải giải quyết vụ việc ngay lập tức. Michael Ansara, lãnh đạo SDS, tuyên bố với phóng viên đài phát thanh rằng cuộc phản đối ROTC chỉ là một cái cớ: “Chúng tôi là những người cấp tiến và những nhà cách mạng.”

Đa số thành viên SDS xuất thân từ những gia đình giàu có, thậm chí còn vượt xa mức trung bình của Harvard. Chỉ có một sinh viên tham gia vụ việc cần đến Học bổng Harvard. Khi được Ủy ban điều tra về các sự cố học đường của Thượng nghị viện yêu cầu cung cấp danh sách sinh viên nhận trợ cấp chính phủ có tham gia vụ việc, trưởng ban tuyển sinh Chase Peterson chỉ tìm được 32 cái tên trên tổng số 175 người: “Hội sinh viên cực đoan trong trường ít nhất cũng có điều kiện kinh tế khá giả”. (Daniel Patrick Moynihan dự đoán rằng đa số các thành viên SDS sẽ trở thành công chức chính phủ. Dự đoán của ông khá chính xác: nhiều người trong số họ đã trở thành các học giả).

Chương trình Cốt lõi: Cải tiến chương trình Giáo dục Đại cương

“Chương trình Cốt lõi đã gây ra một làn sóng tranh luận trong cộng đồng đại học Mỹ, tương tự như những gì Giáo dục Đại cương đã làm 30 năm trước. Nhiều trường đã áp dụng ngay lập tức, một số người ngưỡng mộ, số khác chỉ trích; một lần nữa, Columbia và Chicago lại nhắc nhở mọi người rằng họ đã từng thực hiện điều này. Nhưng dù sao, khi Harvard lên tiếng, mọi người đều lắng nghe.”

Từ năm 1981 đến năm 1996, Chương trình Cốt lõi đã cung cấp 350 khóa học, trong đó 80% được thiết kế riêng cho chương trình. Một số khóa học – “Vật chất trong Vũ trụ”, “Sinh học về hành vi con người”, “Những nguyên tắc kinh tế học”, “Pháp lý”, “Kinh thánh và các hướng luận giải”, “Shakespeare” – đặc biệt nổi tiếng, thu hút hàng trăm sinh viên.

Tuy nhiên, đôi khi sinh viên (và không chỉ sinh viên) cảm thấy khó nhận ra sự khác biệt giữa một khóa Cốt lõi và khóa học do phân khoa đề xuất. Họ cũng phàn nàn về việc không có đủ lựa chọn khóa học trong một số lĩnh vực của chương trình. Các mục tiêu dạy “cách tư duy” hay “các mô hình tiếp thu kiến thức” cũng không phải lúc nào cũng được thể hiện rõ ràng trong tất cả các khóa học, hoặc dễ dàng tiếp thu đối với hầu hết sinh viên.”

Đặc điểm nổi bật của Harvard

- Cuốn sách kể câu chuyện về hai giai đoạn thay đổi thể chế lớn của Harvard. Giai đoạn đầu tiên diễn ra trong nhiệm kỳ của James Bryant Conant (1933-1953) và Nathan Marsh Pusey (1953-1971). Đây là thời kỳ Harvard chuyển đổi từ một ngôi trường dành cho giới tinh hoa – mang tính địa phương, tôn giáo, bị chi phối bởi giới thượng lưu Boston, phân biệt đối xử với người Do Thái, phụ nữ và các ngành học mới – thành một ngôi trườngtrọng dụng nhân tàivới đội ngũ giảng viên được lựa chọn dựa trên danh tiếng học thuật, sinh viên được chọn dựa trên trí tuệ, và một nền văn hóa học đường lấy vị thế học thuật quốc gia và quốc tế làm thước đo.

Lần biến chuyển lớn thứ hai trong lịch sử hiện đại của Harvard diễn ra sau những khó khăn trong giai đoạn chiến tranh Việt Nam. Từ đó xuất hiện một nền văn hóa theo thể chế mới, dần lấn át (nhưng rất khó thay thế) chế độ trọng dụng nhân tài tồn tại trong những năm giữa thế kỷ. Tác giả mô tả Harvard hiện đại là một trường đại học thời đại, với sự hiện diện ngày càng rộng của tính quốc tế, sự theo đuổi đa dạng chủng tộc và giới tính, sự tham gia ngày càng nhiều của các nhà khoa học vào các dự án thương mại, sự quan tâm của giảng viên và sinh viên vào chính trị và các chính sách công, sự cồng kềnh ngày càng tăng của bộ máy quản lý, những cuộc gây quỹ liên miên, và sự tự mãn ngày càng phình to: Harvard – nơi cung cấp dịch vụ giáo dục cho thế giới.

- Cuốn sách làm sáng tỏ hình ảnh một Harvard của những người sùng bái và những kẻ bài trừ bằng cách nhìn nhận ngôi trường đúng như bản chất của nó: ngôi trường cổ xưa, giàu có và có ảnh hưởng về trí tuệ nhất trong số các trường đại học của Mỹ, nhưng cũng vì những phẩm chất này mà trở thành đối tượng của những kỳ vọng và đòi hỏi lớn hơn bình thường. Ngay cả sự giàu có và truyền thống, trí tuệ và sức mạnh cũng không thể đảm bảo cho một tổ chức hay cơ thể thoát khỏi những vấn đề.

- “Các tác giả phải đối mặt với những thử thách phức tạp để giữ cho đời sống trí thức luôn sống động dưới gánh nặng của việc quản lý, để giữ cho cánh cửa của một ngôi trường đắt giá luôn mở rộng với những gia đình ở tầng lớp trung lưu. Chừng nào Harvard còn là biểu tượng của niềm khát vọng cao cả về văn hóa và tri thức của nước Mỹ, những độc giả biết thưởng thức sẽ còn tìm đến cuốn sách này.” —Booklist

Thông tin về tác giả

MORTON KELLERlà giáo sư Sử học đã nghỉ hưu tại Đại học Brandeis và là tác giả của nhiều tác phẩm về các tổ chức chính trị và kinh tế Hoa Kỳ.

PHYLLIS KELLERtừng là phó chủ nhiệm phụ trách các vấn đề về đào tạo tại Phân khoa Khai phóng và Khoa học Harvard từ những năm 1970 đến những năm 1990. Bà cũng là tác giả của cuốn sáchGetting at the core, cung cấp một cái nhìn sâu sắc về việc xây dựng chương trình giảng dạy cốt lõi tiên tiến của Harvard.