hội kín nguyễn an ninh

Nguyễn An Ninh (1900 – 1943) là một chí sĩ yêu nước với tư tưởng tiến bộ, khác biệt so với nhiều kẻ sĩ thời bấy giờ. Thay vì lựa chọn con đường vinh hoa phú quý, phục vụ cho chính quyền thực dân để cầu lợi, ông đã dùng tri thức và tài học của mình để tìm kiếm lối thoát cho dân tộc.

Ông tích cực tổ chức các buổi mít tinh, diễn thuyết và viết báo để đấu tranh chống lại sự áp bức của thực dân Pháp. Trong cuộc đời mình, ông có hai bài diễn thuyết gây tiếng vang lớn: lần đầu vào đêm 25/1/1923 với chủ đề “Nền văn hóa Việt Nam” và lần thứ hai vào đêm 15/10/1923 với chủ đề “Lý tưởng thanh niên An Nam”. Những buổi nói chuyện này đã tạo ra sức ảnh hưởng mạnh mẽ đến giới trí thức và thanh niên Sài Gòn, khiến chính quyền thực dân lo ngại. Thống đốc Nam Kỳ lúc bấy giờ, Cognacq, đã triệu tập ông lên dinh để tìm cách ngăn chặn, nhưng khi không thể thuyết phục được ông, Cognacq đã ra lệnh cấm ông diễn thuyết và tụ họp công cộng.

Khi không còn được phép diễn thuyết, Nguyễn An Ninh chuyển sang đấu tranh bằng ngòi bút. Ngày 10/12/1923, ông sáng lập tờ báo La Cloche Fêlée (Chuông rè) bằng tiếng Pháp, với sự quản lý của một người Pháp lai tên là Eugène Dejean de la Bâtie. Dù lo sợ nhưng không thể cấm đoán hoàn toàn, Thống đốc Cognacq và chính quyền Pháp đã tìm mọi cách tấn công tờ báo. Những người đọc báo La Cloche Fêlée thường bị mật thám theo dõi, bị đuổi học hoặc mất việc làm. Ngay cả những nhà in và thợ sắp chữ cũng bị hăm dọa liên tục, buộc tờ báo phải thay đổi nhà in nhiều lần. Nguyễn An Ninh vừa là người viết bài, vừa trực tiếp tham gia sắp chữ và chỉnh sửa bản vỗ cùng với thợ in. Thậm chí, ông còn đích thân mặc áo dài, ôm sấp báo đứng bán tại góc đường Catinat. Sau 19 số phát hành, đến ngày 14/7/1924, tờ báo buộc phải tạm ngưng do sức khỏe của ông giảm sút và sự chèn ép của chính quyền.

Hành trình đấu tranh của Nguyễn An Ninh không dừng lại ở đó, ông tiếp tục hoạt động thông qua việc thành lập Thanh niên Cao vọng Đảng (hay còn gọi là Hội kín Nguyễn An Ninh). Đây được đánh giá là một trong những tổ chức có sức ảnh hưởng sâu rộng tại Nam Kỳ trong suốt những năm 1920.

Việt Tha – Lê Văn Thử, một chí sĩ yêu nước từng đồng hành cùng Nguyễn An Ninh trong giai đoạn đấu tranh cam go, đã tái hiện cuộc đời “anh Ninh” trong cuốn sách “Hội kín Nguyễn An Ninh” một cách mộc mạc và chân thực, đúng với tính cách của tác giả. Trong phần mở đầu, Lê Văn Thử chia sẻ:

“Tôi đặt tên cho cuốn sách này là Hội kín Nguyễn An Ninh vì tôi có sống trong thời kỳ đó. Tôi đã trực tiếp chứng kiến sự tác động mạnh mẽ của phong trào này và nghe thấy những phản hồi từ giới chính trị tại Pháp. Họ coi đây là một phong trào vĩ đại chưa từng có, bởi trước đó chỉ có những phong trào nông dân như Thiên Địa hội hay Phan Xích Long – vốn do một số người mê tín dựa vào nông dân mà khởi xướng – chứ chưa có một trí thức dẫn dắt như phong trào Hội kín. Tuy cuốn sách này tập trung nhiều vào cuộc đời anh Ninh, nhưng tôi muốn giữ tên Hội kín để nhắc nhớ rằng chính nhờ tổ chức này mà tên tuổi ông được khẳng định và cũng nhờ đó mà những sai lầm trong cuộc đời ông được xóa nhòa.”

MaiHaBooks xin trân trọng giới thiệu đến bạn đọc cuốn sách “Hội kín Nguyễn An Ninh”, để cùng nhìn lại chặng đường đấu tranh quên mình của vị chí sĩ yêu nước này.