hoa cúc xanh (tái bản 2020)

Tập truyện ngắn "Hoa cúc xanh" khắc họa sinh động bức tranh đời sống xã hội bình dân tại Czech vào những thập niên đầu của thế kỷ XX. Mặc dù được phân loại vào thể loại trinh thám - hình sự hoặc truyện vụ án, song thực chất, các tác phẩm trong tập truyện này đã có những bước cách tân và phá cách về cả nội dung lẫn hình thức thi pháp. Yếu tố "trinh thám" hay "vụ án" ở đây thực chất chỉ là việc vận dụng hình thức thể loại. Hệ thống nhân vật trong truyện là những con người bình thường, nhỏ bé, tương tự như những hình tượng quen thuộc trong văn học Nga và văn học Đông - Trung Âu giai đoạn cuối thế kỷ 19, đầu thế kỷ 20. Những câu chuyện về các vụ án của Karel Čapek được xem như một đặc sản tinh thần của người dân Czech. Phần lớn các tác phẩm của ông đều mang giọng điệu khôi hài, trào tiếu, nhưng vẫn đậm chất nhân văn và thơ mộng. Nhà văn Karel Čapek khởi đầu sự nghiệp khi văn học châu Âu đang trong giai đoạn khủng hoảng, cụ thể là sự nhập nhằng, mập mờ giữa văn học đại chúng và văn học tinh hoa. Trong bối cảnh đó, độc giả khó có thể phân biệt rõ ràng giữa văn chương giải trí và văn chương đích thực. Sự xuất hiện của Čapek đã đáp ứng kịp thời nhu cầu thẩm mỹ của thời đại, mang đến những tiếng nói nghệ thuật mới mẻ, từ đó mở ra một hướng phát triển mới cho nền văn học châu Âu. - PGS. TS Phạm Thành Hưng