flow - dòng chảy

Dành cho những ai muốn tối ưu khả năng tập trung để tìm kiếm sự gắn kết trong công việc, hướng đến sự viên mãn, và hạnh phúc trong mọi trải nghiệm cuộc sống

Có bao giờ bạn hoàn toàn chìm đắm vào một cuốn sách hay, một công việc, hay một buổi trình diễn đến mức không nhận thấy thời gian trôi qua, thậm chí quên đi mọi thứ xung quanh và cả sự tồn tại của bản thân? Trong khoảnh khắc ấy, một cảm giác khoan khoái kỳ lạ tràn ngập, thôi thúc bạn tìm kiếm lại những trải nghiệm tương tự. Tuy nhiên, điều đó dường như khó khăn, bởi bạn chưa thực sự hiểu được bản chất và nguồn gốc của cảm giác tuyệt vời ấy.

Câu trả lời có thể tìm thấy trong cuốn sách “Dòng chảy (Flow)”, một tác phẩm tổng hợp công trình nghiên cứu trọn đời của nhà tâm lý học người Mỹ gốc Hungary Mihaly Csikszentmihalyi – một trong những cây đại thụ của ngành Tâm lý học đương đại. Trạng thái dòng chảy (Flow) được định nghĩa là trạng thái ý thức đạt đến sự hài hòa, “trong đó con người hoàn toàn đắm chìm vào một hoạt động đến mức chẳng còn điều gì khác là quan trọng”. Khi đó, động lực thực hiện hoạt động xuất phát từ chính niềm vui và sự thỏa mãn mà nó mang lại.

Trong thuyết Dòng chảy của Mihaly Csikszentmihalyi, hai khái niệm then chốt là “trạng thái dòng chảy” và “trải nghiệm tối ưu”, những yếu tố nền tảng của một cuộc sống hạnh phúc. Khi trạng thái dòng chảy xuất hiện, con người trải nghiệm sự tối ưu – “cơ thể và tâm trí được đẩy đến giới hạn trong một nỗ lực tự nguyện để hoàn thành một nhiệm vụ khó khăn và có giá trị” – và từ đó, hoàn toàn làm chủ chất lượng cuộc sống, bất chấp những yếu tố bên ngoài.

Sau Thế chiến thứ 2, Mihaly Csikszentmihalyi nhận thấy nhiều người không thể tận hưởng cuộc sống viên mãn do những hậu quả của chiến tranh. Điều này đã thôi thúc ông đi sâu vào nghiên cứu bản chất của hạnh phúc và tìm câu trả lời cho câu hỏi “điều gì tạo nên một cuộc đời đáng sống?”. Ông đã dành gần như cả cuộc đời cho những nghiên cứu xoay quanh chủ đề này, và cuốn sách “Dòng chảy” là kết quả đáng giá nhất. Tác phẩm không chỉ khẳng định tên tuổi của ông mà còn trở thành một cuốn sách kinh điển, góp phần to lớn giúp nhiều người đạt được những trải nghiệm thăng hoa trong cuộc sống.

Thuyết Dòng chảy không chỉ là một lý thuyết học thuật khô khan mà còn mang tính thực tiễn cao. Nhiều tác phẩm nổi tiếng về nâng cao hiệu suất làm việc đã được phát triển dựa trên nền tảng này, chẳng hạn như “Deep Work” của Cal Newport hay “Thinking, Fast and Slow” của Daniel Kahneman.

Hiện nay, thuyết Dòng chảy tiếp tục được nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực Khoa học Xã hội, Kinh tế, nghiên cứu sự tiến hóa của nhân loại và các lĩnh vực đời sống khác nhau, nhằm cải thiện chất lượng cuộc sống, bao gồm cả tâm lý trị liệu, cải tạo tội phạm vị thành niên, giáo dục và âm nhạc. Dù trình bày một vấn đề học thuật, cuốn sách được tác giả viết dành cho độc giả phổ thông, nhằm tóm tắt các nghiên cứu trong nhiều thập kỷ về những khía cạnh tích cực trong trải nghiệm của con người.

Thuyết Dòng chảy được xây dựng dựa trên cơ sở giải phẫu ý thức, tìm hiểu nguồn gốc của sự bất mãn của con người. Trong đó,entropy tâm thần– trạng thái rối loạn thường thấy ở tất cả mọi người – được xem là yếu tố ảnh hưởng tiêu cực nhất đến ý thức. Bằng cách thiết lậptrật tự trong ý thức, tìm kiếmsự thưởng thứcvà cáctrải nghiệm có mục đích tự thân, chúng ta có thể chủ động tạo ra trạng thái dòng chảy.

Trong 10 chương sách, tác giả Mihaly Csikszentmihalyi sẽ từng bước tái cấu trúc khái niệm về hạnh phúc, bằng cách đưa ra một công thức bao gồm 9 điều kiện cần thiết để đưa bản thân vào trạng thái dòng chảy. Điều này giúp bạn có được khả năng tập trung cao độ, đạt được hiệu suất tối ưu và trải nghiệm cuộc sống một cách trọn vẹn mà không cần quá nỗ lực hay cố gắng. Bạn sẽ sống hạnh phúc hơn, chủ động hơn và cân bằng hơn trong mọi hoàn cảnh.

Cuốn sách đã nhận được nhiều đánh giá tích cực:

• Được The New York Times bình chọn là cuốn sách nổi bật của năm.
• Top 3 hạng mục sách Tâm lý học bán chạy nhất trên Amazon trong nhiều năm.
• Hơn 67.000 lượt đánh giá trên Goodreads.
• Được dịch ra hơn 20 ngôn ngữ.

Người nổi tiếng và báo chí nói gì về cuốn sách

“Cuốn sách ‘Dòng chảy’ thú vị ở chỗ nó giúp mọi người thấu hiểu con đường đến với hạnh phúc không nằm ở chủ nghĩa khoái lạc, mà chính là ở những thử thách ta dành cho trí óc”, New York Times nhận xét.

“Csikszentmihalyi đem đến một cái nhìn sâu sắc về những trải nghiệm trong cuộc sống thông qua các nghiên cứu về ý thức và tâm lý, rằng không phải những điều xảy ra sẽ quyết định hạnh phúc của chúng ta, mà là cách chúng ta nhìn và đón nhận những điều ấy”, Thời báo Los Angeles viết.

Về tác giả

Mihaly Csikszentmihalyi sinh ngày 29-9-1934 và qua đời vào ngày 20-10-2021. Ông là tiến sĩ tâm lý học người Mỹ gốc Hungary, một nhà nghiên cứu lỗi lạc và giáo sư thuộc Khoa Tâm lý học và Quản lý tại Drucker School of Management, Đại học Claremont Graduate ở Claremont, California.

Trong suốt hơn mười năm, ông đã cống hiến cho vô số nghiên cứu xoay quanh chủ đề Dòng chảy. Các nghiên cứu của ông cũng được lan tỏa rộng rãi bên ngoài giới học thuật thông qua các bài viết trên Psychology Today, New York Times, Washington Post…