đi vẽ - nhật ký hội họa 2014 của trịnh lữ

Đi Vẽ - Nhật Ký Hội Họa 2014 Của Trịnh Lữ

“Đi vẽ - Nhật ký hội họa 2014 của Trịnh Lữ” là tập hợp 70 đoạn ghi chép đi kèm gần 70 bức tranh phong cảnh được in màu trên giấy C120, ghi lại hành trình hơn một trăm ngày đạp xe đi vẽ phong cảnh của Họa sĩ Trịnh Lữ trên đất Mỹ. Để giúp bạn đọc hình dung rõ hơn về nội dung cuốn sách, xin trích lời của Họa sĩ Trịnh Lữ trong buổi Triển lãm Tranh năm 2015 tại Hà Nội:

Phong cảnh là gì?

Là hình tượng của Trời, Đất, và Đời.

Vẽ phong cảnh là đi tìm những hình tượng ấy chăng?

Cũng không hẳn thế.

Vậy thì vẽ gì?

Vẽ cái hữu duyên chợt nhìn thấy, nhận ra.

Gọi là gì?

Là cái “giao cảm” riêng tư giữa mình với cảnh.

Khi mình cũng đang là khóm cây, ngọn cỏ, vệt nắng, vẩn mây

Đang cùng thầm hát theo tiếng nhạc đời trầm lắng...

Những tự vấn ấy len lỏi vào lời, vào tranh, lời nào, tranh nào cũng đầy bồi hồi, tha thiết. Từ mối “giao cảm” của tác giả với cảnh, ta cảm nhận được mối giao cảm của mình với tác giả. Vậy nên, cuốn sách này của Họa sĩ Trịnh Lữ, vẽ cảnh nước ngoài nhưng lại mang tâm tình gần gũi... Đọc những lời Trịnh Lữ viết, xem tranh Trịnh Lữ vẽ, bạn đọc hẳn sẽ có cảm giác ngồi xuống, uống trà, xem tranh, trò chuyện thân tình…

“Bài ký nào, bức họa nào cũng mộc như cái tình chân thành của người nghệ sĩ yêu đất, yêu trời, yêu đời, yêu người, rủ rỉ một mình, mà sao khiến người đọc dễ lây đến thế cái an nhiên tự tại.”

- Phạm Long -

Ý nghĩa của bìa sách:

“cái ba lô liền ghế và chiếc xe đạp làm plein air studio” – là đồ nghề đi vẽ của tác giả trong hành trình này. Đây là một bức ảnh do chính tác giả chụp.

Cuốn sách dành cho tất cả những độc giả yêu thích Trịnh Lữ, yêu thích mỹ thuật, yêu thích tản văn nhẹ nhàng…, “bạn đọc có lòng với cuộc đời và hội họa” như Phạm Long đã viết.

Thông tin tác giả:

TRỊNH LỮ (sinh năm Đinh Hợi tại Hà Nội) – Kỹ sư Xây dựng Mỏ (ĐH Mỏ - Địa chất), Thạc sỹ Khoa học Truyền thông (ĐH Cornell). Ông từng tham gia công tác địch vận trên sóng phát thanh trong chiến tranh chống Mỹ. Hiện là Chuyên gia Truyền thông Phát triển của Liên Hợp Quốc, Tư vấn độc lập về chiến lược và truyền thông phát triển (Việt Nam và Mỹ). Ông còn dịch và viết sách văn học, hội họa, nhiếp ảnh, tham gia podcasts và làm diễn giả trong nhiều sự kiện của thanh thiếu niên sinh viên. Ông đã có nhiều triển lãm cá nhân cũng như tham gia triển lãm nhóm tại Mỹ và Việt Nam.

Thông tin về người chủ trương và giới thiệu:

PHẠM LONG (sinh năm 1960 tại Hà Nội) – Tiến sĩ Vật lý. Ông từng tham gia chuyển ngữ một vài cuốn sách nghệ thuật nhưVề cái Tinh thần trong Nghệ thuật(Kandinsky),Điêu khắc Ngày nay(Judith Collins),Lê Quảng Hà: Kỳ hình Dị tướng(Shireen Naziree),Francis Bacon: Họa sĩ thì phải vẽ(Michel Archimbaud),Trò chuyện với Dali(Alain Bosquet)... song phần lớn đều không xuất bản mà chỉ chia sẻ cho bạn bè đọc. Ông viết tự do cho các tạp chíMỹ thuật,Nghiên cứu Mỹ thuật,Mỹ thuật Nhiếp ảnh, và một số tờ báo mạng. Ông là người được trao Huy chương Vì sự nghiệp Mỹ thuật Việt Nam.

Giải thưởng/ Top xếp hạng/ Cột mốc đạt được:

Hơn một trăm ngày đạp xe đi vẽ của tác giả trong năm 2014, như ông đã chia sẻ trong sách, đã dẫn đến nhiều sự kiện tốt lành, trong đó có ba sự kiện có ý nghĩa nhất mà chúng tôi đã quyết định đưa thêm vào sách:

• Ra mắt Sách “ĐI VẼ – Nhật ký hội họa 2014” tại buổi khai mạc triển lãm “Đi vẽ Phong cảnh Mỹ” tại Hà Nội đầu năm 2015.
• Dân làng Shorewood tổ chức triển lãm tranh Trịnh Lữ vẽ phong cảnh địa phương mình năm 2016. Sau đó, họ tổ chức nhóm vẽ tranh hằng tuần với Trịnh Lữ là người truyền cảm hứng.
• Cuối năm 2018, tạp chí “Shorewood Hôm nay” giới thiệu Trịnh Lữ là một “hàng xóm” tốt lành của cộng đồng địa phương.

Đánh giá/Nhận xét chuyên gia:

“Càng xem tranh ông, đọc các ghi chép đi vẽ hằng ngày của ông, người mê tranh mê chữ như được đồng thỏa niềm khát. Bảng màu của ông dung dị mà sang trọng, bút pháp hàn lâm, thâm hậu, ấn tượng và biểu cảm. Giọng văn ông gần gũi, nhẹ nhàng, giàu thi tính, khiến người đọc thấy như đang được rong ruổi xe đạp cùng ông, dựng giá vẽ bên lối mòn trong rừng hay ngồi phệt xuống đâu đó bên vệ cỏ một chiều ẩm ướt, nghe ông thủ thỉ chuyện đời trong khi chứng kiến những nét thiên nhiên hiện dần lên dưới tay bút kỳ tài. Tranh ông vẽ đất khách người dưng mà sao không thấy xa lạ cảnh sắc hay cách trở nhân tình. Thế giới phẳng bây giờ đâu cũng là nhà chăng? Bài ký nào, bức họa nào cũng mộc như cái tình chân thành của người nghệ sĩ yêu đất, yêu trời, yêu đời, yêu người, rủ rỉ một mình, mà sao khiến người đọc dễ lây đến thế cái an nhiên tự tại.” (Phạm Long, tr. 8-9)

Trích đoạn/ Câu quote hay:

Mỗi trang nhật ký đều có những câu trích hay, mang tính chiêm nghiệm nhẹ nhàng. Lưu ý phải đặt những câu trích trong cả đoạn văn để thấy rõ hơn ý nghĩa của những ngẫm ngợi có được khi đi vẽ.

Bên cạnh đó là rất nhiều những đoạn văn mô tả cảnh sắc rất hay, rất đẹp.

1. Nhìn lại hai bức tranh hôm nay cũng học được một chút – cảnh nào cũng gây một cảm xúc khác nhau, khiến cho cách nhìn cách vẽ cũng khác nhau. Trời đất mà rộng lớn lộng lẫy thì mình bị chiếm ngự hoàn toàn, không từ cảnh mà nghĩ đến những riêng tư của mình nữa. Còn cảnh thân thuộc bình thường thì gợi ra đủ thứ nội tình, khiến cho cái nhìn thành hướng nội nhiều hơn. Từ lâu mình đã vẫn nghĩ rằng nếu cảnh nào cũng ra được một bức tranh có cách thể hiện riêng, không bức nào giống bức nào về cách vẽ, thì mới thực là thích. (tr.12)
2. Có thể sẽ chẳng bao giờ gặp lại người đã trở thành một nhân vật trong bức tranh của mình. Nhưng ý nghĩ rằng đó là một người mình đã gặp và chuyện trò, một lưu dấu của cuộc sống có thật đã làm nên bức tranh, khiến mình thấy an bình và biết ơn việc đi vẽ phong cảnh ngoài trời thật nhiều. (tr.19)
3. Đang chán nản thì nghe có tiếng trẻ con ngay sau lưng “it’s so good... so good”. Hai đứa bé gái chỉ ba bốn tuổi, đẹp rạng rỡ như trong tranh ngày xưa bước ra, khăn váy như minh họa trong sách truyện cổ tích, vừa nhìn bức tranh vừa nhìn mình như nhìn một con gấu hiền lành gặp giữa rừng. Rồi bé lớn hơn hỏi mình với một vẻ nhìn chứa đựng toàn bộ tâm lý tò mò của nhân loại: “What’s your name?” Lạ thế. Mình có cảm giác như lần đầu tiên trong đời nói tên mình cho thế giới biết. Bà mẹ xuất hiện. Lặng lẽ cười. Lặng lẽ nhìn. Rồi nhẹ nhàng đưa hai thiên thần bé xíu ấy đi về phía sông, không ra chỗ vệt màu burnt sienna của mình, mà về phía rừng cây, như biến mất vào không gian xanh xanh ấy. Ngay lúc ấy, cảm giác của mình chỉ giống như đang nằm mơ. Nhưng rồi nắng bỗng ùa xuống. Như thể có thiên thần sai khiến. (tr.28)
4. Cảm giác khi vẽ xong thật không gì có thể so sánh được. Dù nó cũng thoáng qua và không thể định dạng bằng ngôn từ. (tr. 32)
5. Cảm giác thật sảng khoái. Chỉ cần nắm giữ được cái dáng vẻ và màu sắc chung của khung cảnh – mà thực ra là một tổng hợp của những giây phút liên tiếp rất khác nhau. Bóng nước gương trời di chuyển những mảng sáng tối từ chỗ này sang chỗ kia, tùy theo mây tan hợp trôi nổi. Vẽ cảnh đúng là phải nhìn bằng cả sự thông cảm với thiên nhiên, chứ không phải chỉ bằng mắt. Trước hoàng hôn có cái hay là nước hồ bỗng dậy sóng dạt dào chứ không còn im ắng như sau cơn mưa. Và hải âu lại xuất hiện chao lượn như muốn níu kéo nắng đang mỗi lúc một óng ánh vì tương phản với bóng tối đang sắp đến chứ không còn toàn quyền bao phủ chan hòa vạn vật nữa. (tr. 36)
6. Chiều nay nhận ra một điều: nhìn chưa chắc đã thấy, và thấy chưa chắc đã nhận ra. Đi vẽ phong cảnh thì có nghĩa là không phải cứ nhìn là thấy cảnh muốn vẽ; và thấy cảnh muốn vẽ chưa chắc đã nhận ra cái mà mình cảm thấy muốn vẽ ấy thực sự là cái gì. Chỉ khi nhận ra cái thực sự thôi thúc mình vẽ thì mới có được bức tranh thuyết phục được chính mình và người xem. (tr. 38)