con rít

Con Rít

Con rítlà một tiểu thuyết thuộc thể loại giả tưởng, lấy đề tài về hệ sinh thái biển. Điểm đặc biệt của tác phẩm nằm ở việc các yếu tố tưởng tượng được xây dựng dựa trên kiến thức chuyên môn của tác giả, một nhà hoạt động môi trường, cùng với những ghi chép cổ xưa mà ông đã thu thập trong quá trình nghiên cứu.

Câu chuyện xoay quanh nhân vật Martti Ritola, một nhà nghiên cứu sinh vật biển. Anh nhận được thông tin về một sinh vật biển kỳ lạ đã chết và dạt vào bờ vịnh Hạ Long từ Việt Nam. Sinh vật này không thuộc bất kỳ loài động vật nào được khoa học biết đến, nhưng lại có hình dáng tương tự con rít – một sinh vật huyền thoại trong truyền thuyết Việt Nam, đồng thời là niềm đam mê đặc biệt của Martti. Anh tin rằng đây chính là quái vật mà anh đã từng nhìn thấy ở Biển Đông khi còn nhỏ. Martti tin chắc vào sự tồn tại của loài sinh vật này, bởi hình dáng của chúng được mô tả tương đồng với những hình ảnh được khắc trên đá, tượng hoặc phù điêu cổ đại, có niên đại hàng ngàn năm, xuất hiện trên khắp các châu lục – thời điểm mà các nền văn hóa trên thế giới vẫn chưa có sự giao lưu và tương tác.

Tuy nhiên, xác của sinh vật đã bị cuốn trôi ra biển do một cơn bão lớn trước khi bất kỳ nhà nghiên cứu nào có thể tiếp cận. Để có nguồn tài trợ cho chuyến thám hiểm, Martti tìm đến Camilla Norrstrand, người thừa kế duy nhất của một gia tộc giàu có và cũng là mối tình đầu của anh. Camilla đồng ý chi trả toàn bộ chi phí cho chuyến đi đến vịnh Hạ Long, và bản thân cô cũng muốn tham gia để trốn tránh những nỗi buồn vừa trải qua. Song, nguồn tài chính của Camilla lại liên quan mật thiết đến một công ty tư vấn có hoạt động gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường, như việc triệt phá rừng nhiệt đới ở Indonesia và gây ra các vụ cháy than bùn nghiêm trọng. Tình huống trớ trêu này đã tạo ra những căng thẳng giữa hai người.

Martti, Camilla cùng với các cộng sự người Việt của Martti lên đường, trang bị tàu thuyền và bắt đầu tìm kiếm xác con vật đã bị cuồng phong đẩy xuống đáy vịnh Hạ Long. Tuy nhiên, những người dân địa phương làm nghề đánh cá lại không muốn tìm thấy con rít. Bên cạnh đó, đại dương ẩn chứa vô vàn hiểm nguy. Khi một cơn bão mạnh hơn bình thường, do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, ập đến vịnh Hạ Long, chuyến thám hiểm dần biến thành một cuộc chiến sinh tồn đầy cam go, đe dọa đến tính mạng của tất cả mọi người. Một số người bị mắc kẹt dưới hang sâu, dần bị nước nhấn chìm; những người khác phải đối mặt với vách đá lởm chởm. Và giữa những thử thách liên tiếp ập đến, Martti cuối cùng cũng đã nhìn thấy con rít... Liệu cuộc gặp gỡ này có diễn ra như những gì anh hằng tưởng tượng trong suốt những năm qua?

Con rítkhông chỉ là một câu chuyện giả tưởng hấp dẫn, mà còn là một lời nhắc nhở về những vấn đề môi trường cấp bách hiện nay, như nạn phá rừng, mất đa dạng sinh học, biến đổi khí hậu và sự nóng lên của trái đất. Tác giả đã khéo léo lồng ghép những vấn đề này vào hành trình tìm kiếm sự tồn tại của loài sinh vật biển huyền thoại. Thông qua tác phẩm, người đọc không chỉ được trải nghiệm cảm giác hồi hộp, căng thẳng mà còn được cung cấp những kiến thức mới mẻ về môi trường sống và những hành động mà con người có thể thực hiện để xây dựng một tương lai tốt đẹp hơn.

Tác giả Risto Isomäki

Risto Isomäki là nhà văn, nhà hoạt động môi trường và nhà báo, sinh năm 1961 tại Turku, Phần Lan. Đến nay, ông đã xuất bản hơn 12 tiểu thuyết và hơn 20 tác phẩm phi hư cấu về các vấn đề môi trường và xã hội.

Risto Isomäki đã nhận được 8 giải thưởng văn học khác nhau của Phần Lan vào các năm 1992, 1995, 1998, 2006, 2009. Năm 2005, tiểu thuyết giả tưởngSa mạc cát Sarasvatti(Sarasvatin hiekkaa) của ông được đề cử giải thưởng văn học danh giá nhất Phần Lan -Finlandia. Năm 2009, cuốn sách tranh dựa trênSarasvatin hiekkaacủa Risto Isomäki đã vinh dự nhận được giải thưởngFinlandiadành cho thể loại sách tranh. Tác phẩm phi hư cấu mới nhất của ông,Hồi ức của người chữa lành thế giới(Maailmanparantajan muistelmat), ra mắt độc giả vào tháng 6/2023 và đã lọt vào top 5 sách phi hư cấu được độc giả Phần Lan yêu thích nhất ngay khi phát hành.

Con rítlà tiểu thuyết thứ 7 của Risto Isomäki.

Dịch giả Bùi Việt Hoa

Bùi Việt Hoa sinh năm 1962 tại Hà Nội.

Cô là thạc sĩ chuyên ngành ngữ văn Hungary và Ngôn ngữ - Văn hóa Phần Lan tại Budapest, Hungary; tiến sĩ chuyên ngành Văn học dân gian Phần Lan - Ugor tại Budapest, Hungary.

Các tác phẩm chính:

• Cối xay thần Xampô(1999)
• Con cháu Mon Mân(2008)

Các dịch phẩm chính:

• Bảy anh em, tiểu thuyết của Aleksis Kivi (2016, tái bản 2020)
• Người trong đêm hè,tiểu thuyết của F.E. Sillanpää (2016)
• Bộ truyện Mumi08 tập của Tove Jansson (2018)
• Bà đỡ - Tình yêu ngày tận thế,tiểu thuyết của Katja Kettu (2018)
• Quyền lực và tình yêu,tiểu thuyết của Mika Waltari (2023)