chia rẽ - tại sao chúng ta đang sống trong thời đại của những bức tường

Tim Marshall, một nhà báo kỳ cựu, đồng thời là một tác giả nổi tiếng với sáu cuốn sách đã xuất bản, trong đó có tác phẩm “Những tù nhân của địa lý” đã được dịch ra tiếng Việt và “Chia rẽ: Tại sao chúng ta đang sống trong thời đại của những bức tường”.

Từ Nhà Tù Địa Lý Đến Những Bức Tường Chia Rẽ

Nếu như trong tác phẩm “Những tù nhân của địa lý” (2016), Tim Marshall lập luận rằng nhân loại vẫn bị ràng buộc bởi các yếu tố địa lý dù đang nỗ lực khám phá không gian, thì “Chia rẽ” (2018) đưa ra một góc nhìn gần gũi hơn. Trong “nhà tù địa lý” đó, con người tự dựng lên vô số bức tường, phân chia các sắc tộc, quốc gia, tôn giáo, hệ tư tưởng chính trị và nhiều yếu tố khác.

Bức Tường Vật Chất và Sự Chia Rẽ Trong Tâm Hồn

Marshall mở đầu tác phẩm bằng việc chỉ ra rằng những bức tường vật chất chỉ là biểu hiện bên ngoài của sự chia rẽ, chứ không phải là nguyên nhân gốc rễ. Những bức tường vật lý chỉ thể hiện sự khác biệt giữa “cái này” và “cái kia”, mà chưa giải thích được “tại sao” lại tồn tại sự chia rẽ đó. Theo ông, lời giải thích nằm ở sự chia rẽ trong tâm trí con người.

Ông viết: “Tuy nhiên, những sự chia rẽ vật chất này được phản ánh qua sự chia rẽ trong tâm trí – những ý tưởng lớn đã dẫn dắt nền văn minh của chúng ta và trao cho chúng ta bản sắc và một cảm nhận thuộc về nơi nào đó – chẳng hạn như cuộc đại ly giáo của Kitô giáo, sự chia rẽ của đạo Hồi thành Sunni và Shia”.

Sự Phát Triển Của Những Bức Tường Trong Xã Hội Hiện Đại

Ý niệm chia rẽ này vẫn tồn tại dai dẳng trong tâm trí con người, trở thành một phần bản chất của chúng ta, và tiếp tục thúc đẩy sự hình thành của những bức tường mới, đi kèm với sự phát triển của xã hội. Chúng ta đã biết đến những bức tường của thành Troy, Jericho, Babylon cổ đại, những công trình ngăn chặn các cuộc xung đột đẫm máu trong lịch sử. Ngày nay, những bức tường mới lại xuất hiện, chia cắt các sắc tộc, hệ tư tưởng chính trị, hoặc những ranh giới mơ hồ về tín ngưỡng tôn giáo. Sự chia rẽ còn lan rộng sang thời đại công nghệ thông tin, nơi các nền tảng mạng xã hội được kỳ vọng sẽ kết nối con người, nhưng lại tạo ra những “bộ lạc” mới, nơi mọi người tự do phát ngôn, công kích và gây chia rẽ.

Những Ví Dụ Minh Họa Về Sự Chia Rẽ Toàn Cầu

Trong “Chia rẽ”, tác giả không cố gắng liệt kê và phân tích tất cả các vùng miền và sự chia rẽ trên thế giới, mà tập trung vào những khu vực điển hình nhất, minh họa rõ nét những thách thức đối với bản sắc trong một thế giới toàn cầu hóa.

• Trung Quốc:Một quốc gia khổng lồ tưởng chừng thống nhất, nhưng ẩn chứa nhiều bất ổn tiềm tàng liên quan đến sự chia rẽ nội bộ.
• Hoa Kỳ:Sự kiện Donald Trump đắc cử tổng thống và kế hoạch xây dựng bức tường biên giới với Mexico là minh chứng rõ ràng.
• Vương quốc Anh:Đã từng vượt qua những cảm xúc dân tộc chủ nghĩa và sự chia rẽ giai cấp, tôn giáo trong quá khứ, nhưng nay lại phải đối mặt với những thử thách mới.
• Châu Âu:Xu hướng rạn nứt ngày càng rõ rệt trong khối liên minh.
• Trung Đông:Tiếp tục sôi sục những tranh chấp xoay quanh vấn đề sắc tộc và tôn giáo.
• Châu Phi:Với hơn 3.000 nhóm sắc tộc, sự đa dạng về ngôn ngữ và văn hóa, bản sắc sắc tộc vẫn là yếu tố quan trọng nhất.

Thông Điệp Cảnh Báo và Tia Hy Vọng

“Chia rẽ” là một tác phẩm khách quan về địa chính trị. Thông qua tác phẩm, Tim Marshall đã truyền tải một thông điệp cảnh báo: Chúng ta đang sống trong một thế giới bị chia rẽ bởi những bức tường hữu hình và vô hình, đầy rẫy sự phân tranh, và tình trạng này chưa có nhiều dấu hiệu cải thiện. Tuy nhiên, tác giả vẫn để lại một tia hy vọng ở phần kết của cuốn sách: “Vì thế mặc dù hiện giờ chủ nghĩa dân tộc và chính trị bản sắc lại một lần nữa nổi lên, có triển vọng là khúc quanh lịch sử sẽ lại xoay hướng về phía đoàn kết và thống nhất.”

Thông Tin Về Tác Giả

Tim Marshall, sinh năm 1959, là một nhà báo người Anh với hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực tin tức đối ngoại. Ông không chỉ là một nhà báo và biên tập viên mà còn là một nhà bình luận khách mời về các sự kiện thế giới trên BBC và Sky News. Ông đã xuất bản sáu cuốn sách, tất cả đều đạt doanh số bán hàng ấn tượng, trong đó “Prisoners of Geography” được xếp vào danh sách sách bán chạy nhất của New York Times và đã được xuất bản ở nhiều quốc gia trên thế giới.