bộ từ điển thiền tông tân biên - tập 2

Dựa trên lịch sử hình thành và quá trình phát triển, Thiền tông với những truyền thuyết sống động cùng hệ thống thiền ngữ đặc sắc, đã tạo nên một thế giới sâu sắc và bao la. Điều này càng trở nên rõ nét hơn thông qua tầm ảnh hưởng sâu rộng đối với văn hóa phương Đông và sự lan tỏa mạnh mẽ sang văn hóa phương Tây hiện nay.

Trong thế giới Thiền, có những điều bình dị, phổ biến như "hoa đỏ liễu xanh" (hoa hồng liễu lục) hay "mắt ngang mũi dọc" (Tỵ thụ nhãn hoành). Nhưng cũng có những điều đặc biệt, kỳ lạ đến mức khiến người ta vừa kinh ngạc vừa nghi ngại, ví dụ như hình ảnh "giọt tuyết trên lò lửa" (Hồng lô thượng nhất điểm tuyết). Thiền vừa cao siêu, khó nắm bắt nhưng cũng lại rất gần gũi và đơn giản. Nó vừa thực tế, bình thường, lại vừa siêu hình và huyền bí, chứa đựng nhiều câu đố khó giải. Chính sự khó hiểu này lại là điều thu hút, khơi gợi sự tò mò và niềm say mê cho người đọc và người nghe.

Cuốn sách này được phát triển từ nền tảng của bộ Thiền Tông Đại Từ Điển do nhóm Viên Tân thực hiện và được NXB Sùng Văn xuất bản năm 2010. Tác phẩm mang tên Từ điển Thiền Tông Tân Biên bởi vì chúng tôi đã soạn dịch và biên tập lại nội dung, bao gồm các mục từ về tác phẩm, thuật ngữ, đặc biệt là phần địa danh và phụ lục của Trung Hoa, Ấn Độ, Việt Nam, Nhật Bản và Cao Ly, đồng thời bổ sung thêm nhiều hình ảnh minh họa phong phú. Do đặc thù của các thuật ngữ Thiền tông trong các tác phẩm Hán ngữ về Thiền học, một từ ngữ đôi khi mang hai ý nghĩa trái ngược nhau tùy theo ngữ cảnh, điều mà các từ điển Hán Việt thông thường không thể đáp ứng. Vì vậy, cuốn sách này ra đời nhằm phục vụ nhu cầu nghiên cứu, học tập và phiên dịch các văn bản Thiền Hán ngữ sang tiếng Việt.

Hiện nay, quá trình biên dịch, bổ sung và hiệu đính đã hoàn thành, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu cuốn sách này đến quý độc giả. Nhân dịp này, chúng tôi đã nhận được sự hỗ trợ quý báu từ Thượng tọa Kiến Nguyệt, Đại đức Chơn Không Khai Chánh, Ni Sư Hạnh Huệ, Sư cô Đinh Quang, Tiến sĩ Đỗ Quốc Bảo, cùng các Phật tử Khai Thành, Tín Thiện, Vũ Hương và Diệu Phụng. Chúng tôi cũng xin gửi lời tri ân sâu sắc đến các tác giả trong danh mục tham khảo. Do hạn chế về năng lực biên dịch, cuốn Từ Điển Thiền Tông Tân Biên khó tránh khỏi những thiếu sót. Chúng tôi rất mong nhận được sự góp ý của những độc giả am hiểu để tác phẩm trong lần tái bản sau được hoàn thiện hơn.