Bịp Bợm Bằng Thống Kê - Những Bài Học Vỡ Lòng Về Thống Kê Và Nghệ Thuật Bóp Méo Dữ Liệu

Bịp Bợm Bằng Thống Kê - Những Bài Học Vỡ Lòng Về Thống Kê Và Nghệ Thuật Bóp Méo Dữ Liệu

Thống kê là một công cụ quan trọng, không chỉ trong hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp mà còn trong hoạch định phát triển quốc gia. Ngày nay, thống kê góp mặt trong hầu như mọi lĩnh vực của đời sống, được dùng để đo lường biến động, kiểm soát quá trình, đưa ra dữ liệu tóm tắt và hỗ trợ ra quyết định dựa trên dữ liệu. Có thể coi thống kê là một công cụ quan trọng, và là công cụ duy nhất đáng tin cậy.

Tuy vậy, không phải lúc nào thống kê cũng được sử dụng đúng đắn, người ta còn thao túng dữ liệu, bóp méo kết luận để quảng bá sản phẩm dịch vụ hoặc dẫn dắt người dùng. Và những mánh khóe này tinh vi đến mức chúng ta bị dắt mũi mà không chút nghi ngờ, vì mọi việc có vẻ đã rất rõ ràng bằng những con số, biểu đồ, đồ thị kia mà.

Để tránh việc bị dắt mũi đó, Darrell Huff đã cho ra How to Lie with Statistics vào năm 1954. Với lối viết dí dỏm, dễ hiểu, cuốn sách chỉ ra cách người ta có thể “uốn cong” thống kê thế nào, diễn giải sai lệch số liệu ra sao, từ đó rút ra những kết luận có vẻ rất hợp lý, nhưng thực ra là sai bét.

Trong thập niên 1960 và 1970, cuốn sách trở thành giáo trình nhập môn về thống kê cho nhiều sinh viên đại học. Tính riêng bản tiếng Anh, nó đã được bán hơn một triệu rưỡi bản, trở thành một trong những cuốn sách thống kê bán chạy nhất mọi thời đại.

Hơn 70 năm kể từ lần xuất bản đầu tiên, cuốn sách vẫn giữ nguyên sức hút. Bằng lối viết hóm hỉnh, những ví dụ sinh động và khả năng “bóc phốt” biểu đồ một cách duyên dáng, Huff giúp chúng ta vượt qua nỗi sợ con số (nếu có), thậm chí còn biết dùng nó một cách thuyết phục nữa.

Đối tượng của cuốn sách:

- Tất cả chúng ta, bất cứ ai hứng thú, quan tâm đến thống kê, dữ liệu, đến việc sử dụng số liệu vào trong các báo cáo của mình một cách hiệu quả, thông minh và chính trực.

- Những người muốn kêu gọi đầu tư, những diễn giả, bất cứ ai cần những bài thuyết trình đầy thuyết phục, ngoài khả năng kể chuyện cuốn hút thì còn cần các dữ liệu và biểu đồ để minh hoạt cho thêm phần thuyết phục.

- Các sinh viên, nhân viên đang phải đối mặt với những bài thuyết trình mỗi ngày để bảo vệ đề tài hoặc dự án, việc tránh sử dụng hoặc đọc sai số liệu là vô cùng cần thiết.

THÔNG TIN TÁC GIẢ

Darrell Huff (1913-2001) là một tác giả người Mỹ, nổi tiếng với cuốn sách về thống kê bán chạy nhất trong nửa sau thế kỷ 20: How to Lie with Statistics.

Huff sinh ra tại Gowrie, bang Iowa, và được đào tạo tại trường Đại học Iowa (lấy bằng cử nhân năm 1938 và thạc sĩ năm 1939). Trước khi chuyển sang công việc viết lách toàn thời gian vào năm 1946, Huff từng làm biên tập viên cho tạp chí Better Homes and Gardens và Liberty.

Huff đã viết hàng trăm bài báo và xuất bản gần hai mươi đầu sách, nhiều trong số đó phát triển từ các bài chuyên khảo dạng hướng dẫn thực hành như: How to Take a Chance: The Laws of Probability, How to Figure the Odds on Everything, How to Save on the Home You Want…