xây dựng hạnh phúc

Trong tác phẩm "Xây dựng hạnh phúc" của Laura Achera Huxley, tác giả nhấn mạnh rằng con người là những sinh vật "đa thê" - một thuật ngữ được dùng để chỉ việc chúng ta tồn tại đồng thời trong nhiều thế giới khác nhau. Đó là sự giao thoa giữa thế giới vật chất (phần tử), thế giới tinh thần (đạo đức), cái nhìn chủ quan và những biểu tượng, cùng với những trải nghiệm cá nhân hòa quyện với các hệ thống ngôn ngữ, văn hóa, tổ chức xã hội và khoa học chung. Nhờ khả năng ngôn ngữ, tư duy và truyền đạt kiến thức cho các thế hệ mai sau, loài người sở hữu trí tuệ vượt trội hơn bất kỳ loài vật nào. Tuy nhiên, con người cũng có thể trở nên cực kỳ thiếu lý trí, tàn nhẫn, tham lam và khốn khổ hơn cả những loài dã thú hoang dã nhất khi họ tôn sùng những giá trị ảo và bỏ qua chân lý. Trong khi các loài thú chỉ dừng lại ở sự hung bạo tự nhiên, con người có thể biến thành những kẻ thác loạn hoặc những con quỷ, nhưng đồng thời họ cũng cũng có khả năng vươn tới sự thánh thiện, trở thành anh hùng hay những thiên tài xuất chúng.

Thực tế, không có nhiều người mang tâm địa độc ác một cách cố hữu và bền bỉ. Đa số chúng ta đều có thiện chí và mong muốn cư xử đúng mực. Tuy nhiên, điểm đáng tiếc là chính những thiện chí vụng về lại thường dẫn chúng ta đến những kết quả tiêu cực. Việc sở hữu ngôn ngữ cho phép chúng ta dễ dàng tuyên bố những lý tưởng cao đẹp, nhưng khó khăn thực sự bắt đầu khi hiện thực hóa những lý tưởng đó. Để đạt được những mục tiêu cao thượng, chúng ta cần những phương tiện và hành động cụ thể. Là những sinh vật "đa thê", chúng ta phải làm sao để vận dụng hiệu quả sự phối hợp kỳ lạ giữa các thế giới mà chúng ta đang sống để mang lại lợi ích cho bản thân và mọi người xung quanh.

Trong vài năm qua, tôi đã nỗ lực tìm kiếm câu trả lời cho những câu hỏi trên để xây dựng một câu chuyện về một xã hội giả tưởng nhưng mang tính thực tế xã hội, với mục tiêu giúp mỗi cá nhân phát triển tối đa tiềm năng của mình. Để viết tác phẩm này, tôi đã thực hiện một cuộc khảo cứu quy mô lớn, đọc rất nhiều sách thuộc mọi lĩnh vực: từ lịch sử Hy Lạp cổ đại, nhân loại học về quần đảo Polynésie, kinh Phật tiếng Phạn và bản dịch tiếng Trung, cho đến các nghiên cứu khoa học về dược lý, thần kinh - sinh lý, tâm lý học, giáo dục, thơ ca, tiểu thuyết, phê bình, du ký và chính trị. Tôi cũng đã phỏng vấn nhiều đối tượng, từ các triết gia, nghệ sĩ cho đến những bệnh nhân tâm thần và những nhà đại tư bản như Rolls-Royce. Tôi đã thu thập mọi tài liệu có giá trị, bao gồm cả những lời giải đáp thực tế trong cuốn "Xây dựng hạnh phúc" do vợ tôi viết để hướng dẫn những người gặp vấn đề về tâm lý và xử thế. Tôi đã áp dụng một số phương pháp biến đổi năng lực từ cuốn sách của bà, giữ nguyên hoặc điều chỉnh cho phù hợp với bối cảnh của xã hội giả tưởng mà tôi xây dựng.

Tôi muốn khẳng định thêm rằng, mặc dù tôi mượn tài liệu từ vợ tôi, nhưng những phương pháp trong đó không chỉ mang tính văn chương mà thực sự hiệu quả trong thực tế. Bản thân tôi đã trải nghiệm và thấy rõ lợi ích. Điều này không gây ngạc nhiên vì tôi là một lý thuyết gia về bản chất con người và luôn thực hành theo những chân lý lớn mà tôi đã trình bày trong các tác phẩm của mình. Chân lý đó là: vì chúng ta là sinh vật "đa thê", các vấn đề của chúng ta có nhiều khía cạnh, nên việc giải quyết chúng phải được tiếp cận từ nhiều phía. Nhà văn thường có xu hướng chỉ sống trong một vài thế giới, trong khi đúng ra họ phải trải nghiệm toàn bộ các thế giới mà nhân loại sở hữu. Sự thiếu hụt này thường dẫn đến những người bị thác loạn thần kinh.

Khi diễn giảng tại Viện Menniger vào mùa xuân năm 1960, tôi đã gặp một nhóm bệnh nhân tâm thần nặng, những người gần như tuyệt vọng, vốn chỉ được trị liệu bằng âm nhạc vài giờ mỗi tuần. Tôi đã thuyết phục họ thử nghiệm phương pháp "Như thể lần đầu vậy" (mà tôi đã điều chỉnh một chút cho phù hợp). Kết quả thật bất ngờ: hầu hết những người sống trong thế giới tối tăm của bệnh tâm thần đã tạm thời hoặc vĩnh viễn trở về với thực tại. Những người vốn dĩ cách biệt hoàn toàn với tôi chỉ trong vài phút đã có thể trò chuyện, chia sẻ và đưa ra những nhận đóng góp hữu lý. Việc những bệnh nhân nặng như vậy có thể tỉnh táo trở lại trong một vài giờ cho thấy giá trị đặc biệt của phương pháp này. Nếu ngay cả những người bị bệnh tâm thần nặng còn nhận được lợi ích, thì đối với những người bị bệnh nhẹ, những người gặp khó khăn trong cuộc sống, hoặc những người khỏe mạnh muốn phát triển thêm tiềm năng về cảm xúc, trí tuệ và sáng tạo, phương pháp này sẽ mang lại lợi ích to lớn. Điều kiện duy nhất là sự nỗ lực của mỗi cá nhân: nếu bạn cố gắng, phương pháp này chắc chắn sẽ hiệu quả.