unmasking ai - my mission to protect what is human in a world of machines

Unmasking AI: Sứ mệnh bảo vệ giá trị nhân bản trong thế giới máy móc Cuốn sách đạt danh hiệu Bestseller quốc gia, được tờ Fortune ví như "tâm hồn của cuộc cách mạng AI", phân tích chi tiết cách chúng ta tiến tới thời đại của những tổn thương và sự áp đặt từ trí tuệ nhân tạo, đồng thời gợi mở những giải pháp để tránh khỏi những rủi ro này. "Tiến sĩ Joy Buolamwini là nhân vật then chốt trong việc buộc các gã khổng lồ công nghệ vốn chạy theo lợi nhuận một cách thiếu trách nhiệm phải thay đổi. Nếu bạn chỉ muốn đọc một cuốn sách về AI, đây chính là lựa chọn phù hợp nhất" — Darren Walker, Chủ tịch Quỹ Ford. Một trong những cuốn sách hay nhất năm của tờ Los Angeles Times và nằm trong danh sách rút gọn cho giải thưởng Inc. Non-Obvious Book Award. Với đa số mọi người, những tiến bộ gần đây của trí tuệ nhân tạo dường như xuất hiện đột ngột và tạo ra những mối đe dọa chưa từng có đối với nhân loại. Tuy nhiên, đối với Tiến sĩ Joy Buolamwini, một chuyên gia hàng đầu trong nghiên cứu AI, thực tế là giai đoạn này đã được hình thành từ rất lâu. Bắt đầu từ việc tìm hiểu về robot khi còn là học sinh trung học tại Memphis, sau đó phát triển ứng dụng di động tại Zambia với tư cách là một nghiên cứu sinh Fulbright, Buolamwini đã theo đuổi niềm đam mê mãnh liệt với khoa học máy tính, kỹ thuật và nghệ thuật tại MIT vào năm 2015. Khi là nghiên cứu sinh tại "Future Factory", bà đã thực hiện những nghiên cứu mang tính đột phá, vạch ra sự thiên kiến về sắc tộc và giới tính phổ biến trong các dịch vụ AI của các tập đoàn công nghệ lớn trên toàn cầu. Unmasking AI không chỉ dừng lại ở những tiêu đề báo chí về rủi ro hiện hữu do Big Tech tạo ra. Đây là câu chuyện ấn tượng về hành trình Buolamwini khám phá ra điều bà gọi là "cái nhìn mã hóa" (the coded gaze) — minh chứng cho sự phân biệt đối xử và loại trừ được lập trình sẵn trong các sản phẩm công nghệ. Từ đó, bà đã khởi xướng một phong trào nhằm ngăn chặn những tác hại từ AI thông qua việc thành lập Algorithmic Justice League. Bằng cách áp dụng góc nhìn đa chiều về cả ngành công nghệ và lĩnh vực nghiên cứu, bà chỉ ra cách mà sự phân biệt chủng tộc, phân biệt giới tính, phân biệt màu da và phân biệt đối xử với người khuyết tật có thể giao thoa, khiến nhiều nhóm người trong xã hội trở nên "bị mã hóa loại trừ" (excoded) và dễ bị tổn thương trong một thế giới đang nhanh chóng áp dụng các công cụ AI. Bà nhắc nhở chúng ta rằng máy tính thực chất là tấm gương phản chiếu cả những khát vọng lẫn những hạn chế của chính những người tạo ra chúng. Lời kêu gọi dành cho cả các chuyên gia và những người không chuyên cùng tham gia cuộc chiến này, Buolamwini viết: "Ranh giới mới của quyền dân sự sẽ cần đến sự công bằng trong thuật toán. AI nên được xây dựng cho mọi người và bởi mọi người, chứ không phải chỉ dành cho một nhóm ít người có đặc quyền."