Trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông (CT GDPT) 2018, việc thay đổi phương pháp giảng dạy từ truyền thụ kiến thức sang phát triển năng lực và phẩm chất người học là vô cùng cấp thiết. Tài liệu "Bồi dưỡng giáo viên sử dụng sách giáo khoa Ngữ văn 7 - Bộ Kết nối tri thức với cuộc sống" do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam phát hành chính là "kim chỉ nam" giúp các thầy cô giáo nắm vững tinh thần, phương pháp và quy trình tổ chức dạy học một cách khoa học, hiệu quả.
Cấu trúc & Nội dung trọng tâm
Tài liệu được biên soạn một cách hệ thống, chia thành 3 phần chính, đi từ lý thuyết tổng quan đến hướng dẫn thực hành chi tiết:
- Phần một: Hướng dẫn chung
- Phân tích chi tiết quan điểm biên soạn: Tập trung phát triển năng lực ngôn ngữ, năng lực văn học và các năng lực chung (tự chủ, hợp tác, sáng tạo).
- Hướng dẫn phương pháp dạy học và cách đánh giá kết quả giáo dục theo chuẩn mới.
- Cách khai thác hệ thống học liệu điện tử và thiết bị dạy học hiện đại của NXBGDVN.
- Phần hai: Hướng dẫn tổ chức dạy học (Trọng tâm)
- Dạy học Đọc: Quy trình 3 bước (Trước khi đọc $\rightarrow$ Trong khi đọc $\rightarrow$ Sau khi đọc) giúp học sinh chủ động chiếm lĩnh văn bản.
- Thực hành Tiếng Việt: Tích hợp kiến thức ngôn ngữ vào ngữ liệu thực tế.
- Dạy học Viết: Chia rõ hai loại hình là Viết kết nối với đọc và Viết bài theo kiểu loại văn bản với quy trình chặt chẽ.
- Dạy học Nói và Nghe: Tổ chức dựa trên sản phẩm của hoạt động đọc và viết, tạo tính gắn kết xuyên suốt.
- Phần ba: Các nội dung bổ trợ
- Hướng dẫn sử dụng Sách giáo viên (SGV) và các sách tham khảo, bổ trợ.
- Chi tiết cách xây dựng kế hoạch bài dạy (giáo án) bám sát thực tế lớp học.
Điểm nổi bật của tài liệu
Đây không chỉ là một cuốn hướng dẫn sử dụng sách mà là một tài liệu chuyên môn sâu với nhiều ưu điểm vượt trội:
- Bám sát CT GDPT 2018: Tài liệu hiện thực hóa mục tiêu phát triển phẩm chất (nhân ái, khoan dung, yêu nước) và năng lực cho học sinh lớp 7.
- Tiếp cận theo thể loại & chủ đề: Hệ thống 10 bài học được thiết kế thông minh, lồng ghép giữa mã thể loại (truyện, thơ, tùy bút, tản văn, văn bản nghị luận, thông tin...) và chủ đề, giúp học sinh không bị nhàm chán.
- Xóa bỏ tư duy "Văn mẫu": Đặc biệt nhấn mạnh quy trình viết khoa học (từ tìm ý, lập dàn ý đến chỉnh sửa), khuyến khích học sinh tự tìm đề tài và thể hiện quan điểm cá nhân thay vì sao chép.
- Tính ứng dụng thực tiễn cao: Cung cấp các chiến lược đọc cụ thể như theo dõi, hình dung, dự đoán, suy luận, giúp giáo viên dễ dàng triển khai trên lớp.
Hướng dẫn ôn tập & Lời khuyên giảng dạy
Để khai thác tối đa giá trị của tài liệu bồi dưỡng này, giáo viên có thể tham khảo các lời khuyên sau:
- Về tổ chức lớp học: Hãy vận dụng tối đa các hoạt động thảo luận nhóm và trình bày ý kiến cởi mở để phát triển năng lực giao tiếp cho học sinh.
- Về quy trình viết: Giáo viên nên kiên trì hướng dẫn học sinh thực hiện đầy đủ các bước trong quy trình viết. Đừng quá chú trọng vào kết quả cuối cùng mà hãy tập trung vào quá trình tư duy của các em.
- Về khai thác ngữ liệu: Ngoài các văn bản trong SGK, thầy cô nên tận dụng phần "Kết nối với cuộc sống" để khuyến khích học sinh tìm kiếm thêm các văn bản cùng thể loại, từ đó mở rộng vốn hiểu biết và khả năng tự học.
- Kết hợp công nghệ: Tích cực sử dụng các nguồn học liệu điện tử mà tài liệu đã giới thiệu để làm sinh động bài giảng, đặc biệt là trong các bài về Thế giới viễn tưởng hoặc Hòa điệu với tự nhiên.
