Trong bối cảnh triển khai Chương trình Giáo dục phổ thông (CT GDPT) 2018, việc xây dựng một lộ trình giảng dạy vừa đảm bảo chuẩn kiến thức, vừa khơi gợi được sự sáng tạo của học sinh là một thách thức lớn đối với các giáo viên. Tài liệu Kế hoạch Bài dạy môn Ngữ Văn lớp 12 (Tập hai) thuộc bộ sách Chân trời sáng tạo, do PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Nam chủ biên, chính là "kim chỉ nam" hữu ích giúp thầy cô tối ưu hóa công tác soạn bài và triển khai tiết dạy trên lớp một cách khoa học và hấp dẫn.
Cấu trúc & Nội dung trọng tâm
Tài liệu được thiết kế chi tiết, phân chia theo từng bài học lớn, đảm bảo phát triển toàn diện 4 kỹ năng: Đọc, Viết, Nói và Nghe. Nội dung trọng tâm của Tập hai bao gồm 4 chương lớn với các thể loại văn học đa dạng:
- Bài 6: Trong thế giới của giấc mơ (Thơ): Tập trung vào thơ trữ tình hiện đại với các yếu tố tượng trưng, siêu thực. Các tác phẩm tiêu biểu như Đây thôn Vĩ Dạ, Đàn ghi ta của Lor-ca được phân tích sâu qua hệ thống hình tượng và biểu tượng.
- Bài 7: Trong ánh đèn thành thị (Tiểu thuyết hiện đại): Hướng dẫn phương pháp tiếp cận thể loại tiểu thuyết, phân tích tâm lý nhân vật và bối cảnh xã hội trong văn học hiện đại.
- Bài 8: Hai tay xây dựng một sơn hà (Tác giả Hồ Chí Minh và Văn bản nghị luận): Kết hợp giữa việc tìm hiểu tư tưởng, phong cách văn học của Chủ tịch Hồ Chí Minh và rèn luyện kỹ năng lập luận, tư duy phản biện qua văn bản nghị luận.
- Bài 9: Khám phá tự nhiên và xã hội (Văn bản thông tin): Trang bị kỹ năng đọc hiểu, phân tích và tổng hợp thông tin từ các văn bản phi hư cấu, gắn liền với thực tiễn đời sống.
Điểm nổi bật của tài liệu
Không chỉ là một cuốn sách hướng dẫn thông thường, tài liệu này sở hữu nhiều ưu điểm vượt trội, đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của giáo viên hiện nay:
- Bám sát CT GDPT 2018: Toàn bộ kế hoạch bài dạy được xây dựng theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất người học, không còn rập khuôn theo lối truyền thụ một chiều.
- Phương pháp giảng dạy hiện đại: Áp dụng triệt để các kỹ thuật dạy học tích cực như: sử dụng stick-note, làm việc nhóm, phiếu học tập (PHT) và sơ đồ tư duy.
- Chi tiết đến từng hoạt động: Mỗi bài học được chia nhỏ thành 4 giai đoạn rõ rệt: Mở đầu $\rightarrow$ Hình thành kiến thức mới $\rightarrow$ Luyện tập $\rightarrow$ Vận dụng, giúp giáo viên dễ dàng kiểm soát thời lượng và mục tiêu tiết học.
- Chú trọng tính thực tiễn: Tài liệu hướng dẫn cách kết nối văn bản với trải nghiệm cá nhân của học sinh (ví dụ: kết nối giấc mơ thực tế với yếu tố siêu thực trong thơ), giúp bài học trở nên gần gũi và sinh động hơn.
Hướng dẫn ôn tập & Lời khuyên giảng dạy
Để khai thác tối đa giá trị của bộ Kế hoạch bài dạy này, thầy cô và các em học sinh có thể tham khảo một số gợi ý sau:
Đối với giáo viên:
- Không nên áp dụng máy móc: Hãy sử dụng tài liệu này như một khung sườn (framework), từ đó tùy chỉnh nội dung và phương pháp cho phù hợp với trình độ thực tế của học sinh từng lớp.
- Tận dụng tối đa Phiếu học tập: Các mẫu PHT trong tài liệu được thiết kế rất khoa học, thầy cô nên in ấn và phát cho học sinh để tăng tính tương tác và khả năng tự học.
- Khuyến khích tư duy mở: Đặc biệt với các bài về thơ siêu thực hay tiểu thuyết, hãy khuyến khích học sinh đưa ra những kiến giải mới mẻ, không gò bó trong đáp án có sẵn.
Đối với học sinh:
- Hãy tập trung vào các "Tri thức Ngữ văn" ở đầu mỗi bài để nắm vững công cụ phân tích thể loại trước khi đi sâu vào chi tiết văn bản.
- Rèn luyện kỹ năng tự đọc và suy luận thông qua các thẻ Tưởng tượng, So sánh, Suy luận để phát triển tư duy phê phán.
Tổng kết lại, đây là tài liệu không thể thiếu cho những ai đang giảng dạy và học tập theo bộ sách Chân trời sáng tạo lớp 12, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Ngữ văn trong kỷ nguyên mới.
