Đối với các sĩ tử cuối cấp, việc luyện đề là bước chuẩn bị quan trọng nhất để làm quen với áp lực thời gian và cấu trúc đề thi chính thức. Bộ tài liệu Đề thi thử THPT Quốc gia 2020 môn Ngữ Văn mà chúng tôi cung cấp dưới đây là nguồn tư liệu quý giá, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng phân tích, tư duy phản biện và trau chuốt ngôn từ. Tài liệu không chỉ dành cho học sinh muốn nâng cao điểm số mà còn là gợi ý hữu ích cho giáo viên trong việc xây dựng ma trận đề thi và hướng dẫn chấm chi tiết.
Cấu trúc & Nội dung trọng tâm
Bộ đề được thiết kế chuẩn theo form thi của Bộ Giáo dục và Đào tạo với thời gian làm bài 120 phút, chia làm hai phần rõ rệt:
- Phần I: Đọc hiểu (3,0 điểm): Tập trung vào khả năng phân tích văn bản, xác định biện pháp tu từ và rút ra bài học cuộc sống.
- Ngữ liệu đa dạng: Sử dụng các trích đoạn từ tác phẩm văn học thế giới nổi tiếng (như Nhà giả kim của Paulo Coelho) và các bài nghị luận xã hội về tư duy độc lập, khoảng cách thế hệ.
- Dạng câu hỏi: Đi từ mức độ nhận biết (xác định biện pháp tu từ) đến thông hiểu và vận dụng cao (nêu quan điểm cá nhân).
- Phần II: Làm văn (7,0 điểm): Chia làm hai bài tập lớn để đánh giá toàn diện năng lực viết.
- Nghị luận xã hội (2,0 điểm): Yêu cầu viết đoạn văn khoảng 200 chữ bàn về những vấn đề thực tế, mang tính triết lý như "vai trò của chông gai trên đường đời".
- Nghị luận văn học (5,0 điểm): Phân tích chuyên sâu các tác phẩm trong chương trình Ngữ văn 12 (ví dụ: bài thơ Đàn ghi ta của Lor-ca của Thanh Thảo), kết hợp nhận xét về đóng góp của tác giả đối với nền văn học.
Điểm nổi bật của tài liệu
Điều khiến bộ đề thi thử này trở nên giá trị hơn các tài liệu thông thường chính là:
- Đáp án và hướng dẫn chấm chi tiết: Không chỉ đưa ra đáp án ngắn gọn, tài liệu cung cấp hướng dẫn chấm chi tiết cho từng câu, giúp học sinh biết cách triển khai ý và giáo viên có căn cứ chấm điểm công bằng.
- Tiếp cận đa chiều: Các câu hỏi mở (như lựa chọn giữa cuộc sống thử thách và bình yên) khuyến khích học sinh thể hiện bản sắc cá nhân, không rập khuôn theo văn mẫu.
- Sự kết hợp hài hòa: Tài liệu khéo léo đan xen giữa kiến thức sách giáo khoa và các giá trị nhân văn toàn cầu, giúp bài viết của học sinh có chiều sâu và sức thuyết phục hơn.
- Chuẩn hóa kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội súc tích và bài văn nghị luận văn học bài bản, đúng cấu trúc.
Hướng dẫn ôn tập & Lời khuyên học tập
Để khai thác tối đa hiệu quả của bộ đề thi này, học sinh và giáo viên có thể áp dụng phương pháp sau:
- Đối với học sinh:
- Bấm giờ nghiêm ngặt: Hãy đặt đồng hồ đúng 120 phút để tập thói quen phân bổ thời gian (ví dụ: 20-25 phút cho Đọc hiểu, 20 phút cho NLXH và 60-70 phút cho NLVH).
- Tự đối chiếu đáp án: Sau khi làm bài, hãy đọc kỹ phần Hướng dẫn chấm để thấy được những ý mình còn thiếu hoặc những cách diễn đạt hay hơn.
- Mở rộng tư duy: Với những đoạn trích như "Nhà giả kim", hãy tìm đọc toàn bộ tác phẩm để làm phong phú thêm vốn từ và dẫn chứng cho bài viết.
- Đối với giáo viên:
- Sử dụng bộ đề làm bài kiểm tra đánh giá năng lực định kỳ hoặc bài tập về nhà cho học sinh.
- Hướng dẫn học sinh cách "tư duy theo ma trận" để các em không bỏ sót ý khi làm bài nghị luận văn học.
