phụ nữ tùng thư - giới và phát triển : phan thị bạch vân - vấn đề phụ nữ ở nước ta

Cuốn sách "Phan Thị Bạch Vân: Vấn đề phụ nữ ở nước ta" là một công trình nghiên cứu, tư liệu quý giá được biên soạn và giới thiệu bởi nhóm tác giả Đoàn Ánh Dương, Nguyễn Thị Lan Anh và Vũ Thị Thanh Loan. Tác phẩm này nằm trong Tủ sách Phụ nữ tùng thư – Tủ sách Giới và Phát triển của Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam, một dòng sách đã nhận được nhiều đánh giá cao từ giới chuyên môn và đông đảo độc giả.

Phan Thị Bạch Vân (1903 - 1980), còn được biết đến với bút danh Hoàng Thị Tuyết Hoa, là một nữ nhà văn và nhà báo tại Gò Công (nay thuộc thị xã Gò Công, tỉnh Tiền Giang). Vào khoảng năm 1928, với sự hỗ trợ từ nhà thuốc gia truyền Võ Đình Dần, bà đã thành lập Nữ lưu thơ quán tại số 12, đường Chủ Sự Thiều, làng Thành Phố, Gò Công. Mục đích của bà không chỉ dừng lại ở việc kinh doanh, mà quan trọng hơn là truyền bá những tác phẩm văn học tiến bộ, đặc sắc của Việt Nam và thế giới cho mọi người, đặc biệt là phụ nữ, nhằm giáo dục đạo đức, nâng cao kiến thức và trình độ hiểu biết. Các sáng tác của bà đã mang đến một luồng gió mới cho văn học Nam Kỳ thời bấy giờ, khi trực tiếp phê phán những quan niệm luân lý cũ kỹ, lạc hậu, vốn gây áp lực và gò bó tư tưởng cho người phụ nữ. Bên cạnh việc điều hành Nữ lưu thơ quán, bà còn là một trợ bút cho tờ Đông Pháp thời báo, phụ trách mục “Phụ trương phụ nữ và nhi đồng” và viết nhiều bài xã thuyết sâu sắc. Bà đã tập hợp nhiều nhà văn uy tín để dịch thuật các bộ truyện và tác phẩm nổi tiếng từ Trung Quốc, Ấn Độ, Pháp và Việt Nam để giới thiệu đến độc giả trong nước. Đồng thời, bà cũng viết nhiều xã thuyết, truyện ngắn và tiểu thuyết nhằm khơi gợi tinh thần yêu nước và nhấn mạnh vai trò của phụ nữ trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Một số tác phẩm tiêu biểu của bà bao gồm Nữ anh tài, Kiếp hoa thảm sử, Lâm Kiều Loan…

Do chính sách cấm đoán của chính quyền thuộc địa sau năm 1930, nhiều tác phẩm của Nữ lưu thơ quán đã bị thất lạc. Vì vậy, sau gần một thế kỷ, việc sưu tầm và giới thiệu lại các trước tác của Phan Thị Bạch Vân cùng những ấn phẩm từ Nữ lưu thơ quán Gò Công là một điều hết sức cần thiết. Việc này không chỉ nhằm trả lại đúng vị trí lịch sử của bà, mà còn giúp chúng ta có cái nhìn đầy đủ hơn về một giai đoạn quan trọng của phong trào phụ nữ Việt Nam, khi người phụ nữ bắt đầu khẳng định được vị thế của đối với báo chí, văn chương và xã hội. Cuốn sách "Phan Thị Bạch Vân: Vấn đề phụ nữ ở nước ta" ra đời với mục tiêu này.

Cuốn sách giới thiệu đến độc giả ba tác phẩm tiêu biểu của nữ sĩ Phan Thị Bạch Vân, bao gồm cả sáng tác và dịch thuật. Những tác phẩm này tập trung xoay quanh các rào cản trong tâm lý của phụ nữ đầu thế kỷ XX, từ đó phê phán xã hội đương thời và khuyến khích phụ nữ thay đổi tư duy về vai trò của mình, tự lập, tự chủ và gánh vác những trọng trách lớn lao để đạt được sự bình đẳng trong xã hội. Ba tác phẩm đó là Gương nữ kiệt (Tiểu sử bà Roland, nữ kiệt thứ nhứt châu Âu), Nữ anh tài (cảnh thế tiểu thuyết) và Kiếp hoa thảm sử (xã hội tiểu thuyết). Điểm đặc biệt trong văn phong của bà là sự kết hợp giữa tư tưởng đổi mới về thân phận người phụ nữ với lối viết, ngôn ngữ truyền thống của Nam Bộ. Bằng cách sử dụng một "phông nền" văn chương gần gũi với người dân, bà đã truyền tải những câu chuyện ly kỳ, hiện đại và cổ vũ cho tinh thần văn chương không bi lụy, không bị gò bó bởi đạo lý khắt khe đối với nữ giới. Đây là một thành công lớn trong nỗ lực giải phóng nữ giới mà bà đã xây dựng, khẳng định vai trò quan trọng của bà trong nền văn học Nam Kỳ đầu thế kỷ XX.

Nhà xuất bản Phụ nữ Việt Nam trân trọng giới thiệu tác phẩm này đến bạn đọc.

Tác giả

Phan Thị Bạch Vân (1903 - 1980)

(Bút danh: Hoàng Thị Tuyết Hoa)

Nhà văn, nhà báo, người sáng lập và điều hành Nữ lưu thơ quán Gò Công.

Một số tác phẩm nổi bật:

• Gương nữ kiệt (Tiểu sử bà Roland, Nữ kiệt thứ nhứt châu Âu)
• Giám Hồ nữ hiệp (Thu Cận nữ hiệp tiểu sử, Nữ hiệp nước Tàu)
• Nữ anh tài (cảnh thế tiểu thuyết), (6 cuốn)
• Kiếp hoa thảm sử (xã hội tiểu thuyết)
• Lâm Kiều Loan (tiểu thuyết ẩn tình xã hội Nam Kỳ), (cuốn 1)

Về Tủ sách Phụ nữ tùng thư

Tủ sách Phụ nữ tùng thư (Tủ sách Giới và Phát triển) của Nhà xuất bản Phụ nữ là nơi công bố các công trình nghiên cứu về vấn đề phụ nữ, hướng tới việc nhận thức và thực hiện quyền phụ nữ, đấu tranh cho nữ quyền (feminism), vì sự tiến bộ của các chị em phụ nữ Việt Nam và sự phát triển bền vững của toàn quốc.