nhà văn thì phải biết đùa - trung trung đỉnh

Nhà Văn Thì Phải Biết Đùa

Đây là tập chân dung về những người bạn văn chương, bạn đời và bạn bè xã hội, khắc họa lại cách các nhà văn từng làm việc và chung sống, đặc biệt là giai đoạn hậu chiến khi đất nước bước vào thời kỳ Đổi Mới với nhiều khó khăn về cả vật chất lẫn tinh thần. Trong bối cảnh đó, những người làm nghệ thuật thường cảm thấy lúng túng trước nhiều áp lực và biến động. Trong tác phẩm này, Trung Trung Đỉnh thừa nhận thẳng thắn rằng đã có thời điểm nhà văn được coi là "thư ký của thời đại" với những nhiệm vụ không liên quan trực tiếp đến văn học nghệ thuật. Tuy nhiên, trong hoàn cảnh ấy, các nhà văn vẫn thể hiện sự tận tâm, sẵn lòng phục vụ nhân dân và lợi ích cộng đồng.

Trung Trung Đỉnh khẳng định rằng trước hết nhà văn phải là một con người. Những ghi chép và hồi tưởng của ông không chỉ dừng lại ở việc mô tả một cá nhân cụ thể, mà luôn đi kèm với những nhận định về nhân cách. Thông qua các bài viết, tác giả đã trích dẫn nhiều tác phẩm của những người mà ông quan sát, bao gồm nhà văn, nhà nghiên cứu, dịch giả và nhạc sĩ, cho thấy sự theo dõi sát sao và trân trọng đối với thành quả lao động của những người bạn đồng niên hoặc vong niên. Bên cạnh đó, những bức chân dung này còn được hình thành từ việc quan sát trực tiếp đời sống, từ những giao tiếp hàng ngày hay thói quen sinh hoạt, vốn là những yếu tố góp phần tạo nên cá tính riêng của mỗi người.

Tuy nhiên, điểm mấu chốt và mang tính thời sự theo quan điểm của Trung Trung Đỉnh là việc nhà văn cần phải biết đùa. Sự hài hước này xuất phát từ những nhân cách có ý thức sâu sắc về sự nghiêm túc trong lao động chữ nghĩa và cách ứng xử trong cuộc sống – một sự kết hợp nhất quán mà Trung Trung Đỉnh đã phát hiện và thể hiện trong cuốn sách. Tác giả dẫn chứng về các bậc tiền bối như Nam Cao, Vũ Trọng Phụng với lối sống và cách viết cực kỳ nghiêm chỉnh nhưng vẫn ẩn chứa sự trào lộng, hài hước, thể hiện qua các nhân vật kinh điển như Chí Phèo, Thị Nở, Xuân tóc đỏ, Bà Phó Đoan. Tiếp theo là những gương mặt văn chương đương thời với những góc nhìn hài hước: như gã Bảo Ninh, thầy thợ Phạm Ngọc Tiến, sự phức tạp của Nguyễn Trọng Tạo, Phạm Xuân Nguyên với lối nói chuyện phóng khoáng, hay Bùi Ngọc Tấn U(pper)80…