một người phụ nữ (nobel prize in literature 2022)

Một Người Phụ Nữ (Giải thưởng Nobel Văn học 2022) “Tôi sẽ không còn được nghe tiếng nói của mẹ nữa. […] Tôi đã mất đi sợi dây liên kết cuối cùng với nguồn gốc của mình.” Đó là tâm trạng của Annie Ernaux khi đối diện với sự thật rằng mẹ bà không còn tồn tại. Bà đã cố gắng khôi phục lại những hình ảnh đa dạng của người mẹ – một người phụ nữ từng rất khỏe mạnh, năng động và cởi mở, người đã ra đi vào ngày 7 tháng 4 năm 1986 sau một thời gian chống chọi với căn bệnh Alzheimer. Thông qua việc tái hiện cuộc đời của một nữ công nhân, sau đó trở thành chủ cửa hàng thực phẩm luôn trăn trở về địa vị xã hội và không ngừng học hỏi, Annie Ernaux đã phơi bày sự phát triển cũng như tính phức tạp của những cảm xúc mà một người con gái dành cho mẹ: từ tình yêu, sự ghét bỏ, sự ân cần, cảm giác tội lỗi, và cuối cùng là sự gắn kết máu thịt với một người mẹ già bị sa sút trí tuệ. Lồng ghép vào đó là những biến động của nước Pháp trong suốt thế kỷ 20, điều này tương đồng với nhận định của Tổng thống Pháp Emmanuel Macron khi Annie Ernaux vinh dự nhận giải Nobel Văn học năm 2022: “Trong suốt 50 năm, Annie Ernaux viết về ký ức tập thể và cá nhân của quốc gia chúng ta. Tiếng nói của bà là tiếng nói của sự tự do cho phụ nữ và những giá trị đã bị lãng quên trong thế kỷ trước.” Annie Ernaux sinh năm 1940 tại Lillebonne và trưởng thành tại Yvetot, cả hai địa danh thuộc tỉnh Seine-Maritime, vùng Normandie, phía tây bắc nước Pháp. Bà theo học chuyên ngành Văn học hiện đại tại đại học Rouen, sau đó đảm nhiệm vai trò giáo viên dạy văn tại Annecy, Pontoise và Trung tâm giáo dục từ xa quốc gia. Bà cũng là tiến sĩ danh dự của đại học Cergy-Pontoise. Năm 1974, tác phẩm đầu tay Les armoires vides (Những ngăn kéo rỗng) ra đời, kể về trải nghiệm phá thai chui của chính bà vào năm 1964. Đến năm 1983, bà xuất bản Một chỗ trong đời, tác phẩm đoạt giải Renaudot, viết về cuộc đời của người cha. Năm 2008, bà ra mắt Les années (Những năm tháng), một tác phẩm được đánh giá là hoàn thiện về cả nội dung lẫn hình thức trong thể loại hồi ức tập thể. Trong suốt sự nghiệp, Annie Ernaux đã nhận được nhiều giải thưởng danh giá: giải Renaudot (1984), giải thưởng về ngôn ngữ Pháp, giải François Mauriac (2008), giải Marguerite Youcenar (2017) và đặc biệt là giải Nobel Văn học (2022) với lý do “với lòng can đảm và sự nhạy bén nội tâm, bà đã khám phá ra những cội rễ, những sự cách biệt và những ràng buộc tập thể của ký ức cá nhân”. Hiện bà đang sinh sống tại Cergy, vùng Île-de-France.