hoàng lê nhất thống trí (tái bản 2024)

Hoàng Lê nhất thống chí Ngày nay, những ai quan tâm đến kho tàng sách cổ của nước ta, có lẽ đã từng đọc, nhìn thấy hoặc nghe danh bộ Ngô gia văn phái. Đây là một hệ thống tác phẩm của dòng họ Ngô Thì tại làng Tả Thanh Oai, với quy mô đồ sộ, chỉ đứng sau kho tác phẩm của Lê Quý Đôn. Hoàng Lê nhất thống chí là một phần trong bộ sách nói trên. Tương tự như các tập sách khác thuộc Ngô gia văn phái, tác phẩm này vốn chỉ có bản viết tay, không có bản in. Trong số các bản lưu truyền hiện nay, có bản ghi tên là An Nam nhất thống chí. Dù tên gọi khác nhau, nhưng nội dung bên trong vẫn đồng nhất, bao gồm mười bảy hồi. Mặc dù tác phẩm được viết theo lối diễn nghĩa, với mỗi hồi bắt đầu bằng hai câu mào và kết thúc bằng hai câu thơ theo phong cách tiểu thuyết Trung Quốc, nhưng thực chất nội dung lại là một bộ truyện chí, ghi chép own sự thật, không hư cấu hay tô vẽ. Điển hình như chi tiết Ngô Thì Nhậm bị Trần Danh Án mỉa mai khi ông này muốn mời ông kia về phục vụ cho nhà Tây Sơn, điều này được ghi chép rất chi tiết. Vì là một bộ truyện chí ghi chép những sự kiện thực tế, tác phẩm có thể hỗ trợ cho chính sử. Hơn nữa, với việc ghi chép tường tận về giai đoạn cuối thời Lê, mặc dù chỉ có tập sách này ghi lại đầy đủ nhất, nên các nhà sử học sau này đều sử dụng làm tài liệu tham khảo. Với giá trị quý báu đó, tác phẩm này cần được bảo tồn sau khi chữ Hán không còn phổ biến tại Việt Nam. Đó chính là lý đến dẫn đến việc ra đời bản dịch thuật này. Một điều cần lưu ý thêm: Trong bản dịch này, tôi không muốn tác phẩm bị coi là tiểu thuyết, nên tôi đã không chia thiên theo nguyên văn. Thay vào đó, khi gặp những đoạn dứt mạch, tôi ngắt ra làm một đoạn mới, không phân biệt độ dài ngắn. Đồng thời, những câu mào ở đầu mỗi hồi và các câu thơ cuối mỗi hồi đều không được dịch. Thỉnh thoảng, tôi cũng thêm bớt vài chữ để mạch văn trôi chảy hơn, tránh gây khó hiểu cho người đọc. Tôi hiểu rằng việc làm này có thể bị coi là không tôn trọng cổ nhân. Tuy nhiên, vì muốn nâng cao giá trị của nguyên văn, giúp độc giả nhận ra đây là một bộ truyện chí có giá trị lịch sử, nên tôi đã chấp nhận rủi ro này. Hy vọng quý độc giả sẽ cảm thông và lượng thứ.