fair shake

Fair Shake

Một cái nhìn toàn diện và sâu sắc về thực trạng của phụ nữ trong lực lượng lao động—giải mã lý do vì sao sự tiến bộ của phái nữ bị đình trệ, cách nền kinh tế hiện nay thúc đẩy sự cạnh tranh không hiệu quả, và phương hướng để cải thiện hệ thống đang cản trở họ.

Trong một thời đại được cho là bình đẳng, phụ nữ vẫn đang tụt hậu trong môi trường làm việc. Dù số lượng phụ nữ tham gia lao động tăng mạnh so với nhiều thập kỷ trước, khoảng cách về thu nhập vẫn tiếp tục nới rộng. Đáng chú ý, những phụ nữ có trình độ học vấn cao nhất lại là nhóm đối tượng tụt hậu sâu nhất. Trong khi đó, những phụ nữ làm công việc tay chân (blue-collar) lại phải đảm nhận những vị trí công việc không ổn định và có mức lương thấp nhất trong nền kinh tế. Thậm chí, dù chúng ta ghi nhận sự hiện diện của phụ nữ ở các vị trí lãnh đạo cấp cao—như trong hội đồng quản trị của các công ty Fortune 500 hay vị trí phó tổng thống nữ đầu tiên—nhưng thực tế, phụ nữ vẫn gặp nhiều hạn chế trong việc tìm kiếm sự công bằng khi đối mặt với harassment (quấy rối) và phân biệt đối xử.

Cuốn sách "Fair Shake: Women and the Fight to Build a Just Economy" phân tích rằng gốc rễ của những vấn đề đa dạng này nằm ở hệ thống vận hành nền kinh tế—một nền kinh tế theo kiểu "người thắng cuộc lấy tất cả" (winner-take-all economy). Nền kinh tế WTA này ưu tiên những chiến thuật kinh doanh gây hấn và tàn khốc, tạo nên một vòng lặp phản hồi khiến phụ nữ bị gạt sang một bên. Ba tác giả, vốn là những học giả pháp lý, gọi vòng lặp này là "mối ràng buộc ba chiều" (the triple bind): nếu phụ nữ không cạnh tranh theo cùng một điều kiện như nam giới, họ sẽ thua cuộc; nếu họ cạnh tranh theo cách tương tự, họ lại bị trừng phạt nặng nề hơn đối với những hành vi quyết đoán hoặc sai sót thực tế; và khi nhận ra mình không thể thắng theo các quy tắc của nam giới, họ chọn cách rời bỏ cuộc chơi (nếu chưa bị đẩy ra ngoài). Với những rào cản lớn như vậy, không ngạc nhiên khi phụ nữ cảm thấy rằng dù nỗ lực đến đâu, họ vẫn khó có thể tiến xa hơn.

Fair Shake không phải là một cuốn sách hướng dẫn "sửa đổi bản thân phụ nữ"; mà là một cuốn sách đề xuất "sửa đổi hệ thống". Tác phẩm không chỉ chẩn đoán chính xác những điểm bất cập của nền kinh tế hiện đại, mà còn chỉ ra cách chúng ta có thể xây dựng một nền kinh tế thực sự công bằng cho tất cả mọi người thông qua nhận thức và hành động tập thể.