đi tìm triết lý giáo dục việt nam (tái bản 2019)

Cuốn sách "Đi tìm triết lý giáo dục Việt Nam" được xem như một sự kế thừa từ tác phẩm "Giáo dục Việt Nam học gì từ Nhật Bản" (NXB Phụ nữ, 2016).

Đây là tập hợp những bài viết của tôi về giáo dục Việt Nam cùng các vấn đề liên quan, được thực hiện trong giai đoạn từ tháng 4 năm 2014 đến nay. Phần lớn thời gian này tôi học tập tại Nhật Bản. Việc ở xa về mặt địa lý đã gây ra một số trở ngại trong việc tiếp cận và quan sát trực tiếp thực tế giáo dục tại Việt Nam, tuy nhiên, điều này cũng mang lại một lợi thế: tôi có thể nhìn nhận và suy ngẫm về giáo dục nước nhà từ góc nhìn của một "người ngoài cuộc" với tư duy so sánh.

Các bài viết trong cuốn sách này chính là thành quả của quá trình quan sát và suy tư đó.

Dù các bài viết được thực hiện tại nhiều thời điểm khác nhau, có những bài mang tính thời sự, nhưng nhìn chung, khi phân tích và giải mã nguyên nhân của cuộc khủng hoảng giáo dục cũng như đề xuất cách cải cách, tôi đều tập trung vào một điểm cốt lõi là "triết lý giáo dục". Có thể nói, "triết lý giáo dục" là khung phân tích chủ chốt và quan trọng nhất mà tôi sử dụng để lý giải các vấn đề giáo dục của Việt Nam.

Trong khi tìm hiểu về hệ thống giáo dục Nhật Bản, tôi nhận thấy thuật ngữ "triết lý giáo dục" xuất hiện phổ biến trong các văn bản pháp luật như "Luật Giáo dục cơ bản" (công bố năm 1947, sửa đổi năm 2006) và được xã hội Nhật Bản đón nhận rộng rãi. Điều này đã củng cố thêm niềm tin của tôi khi áp dụng "khung phân tích" này.

Vì cuốn sách là sự tổng hợp từ các bài viết được công bố vào nhiều thời điểm với nội dung đa dạng, nên cấu trúc của tác phẩm sẽ không tránh khỏi những điểm thiếu chặt chẽ hoặc tạo cảm giác tản mạn cho người đọc. Do đó, việc chia nội dung thành ba phần cũng chỉ mang tính chất tương đối.

Với những độc giả tâm huyết với giáo dục, chắc chắn sẽ mong đợi một sự khảo cứu sâu hơn, hệ thống hơn về "triết lý giáo dục" của Việt Nam trong tương quan so sánh với các quốc gia trong khu vực và trên thế giới. Đây là một yêu cầu chính xác. Tôi hy vọng trong tương lai sẽ có một cơ hội để trình bày nội dung này thông qua một công trình nghiên cứu hệ thống hơn trong một cuốn sách mới.

Dù chưa thể hoàn toàn thỏa mãn với những nội dung trình bày trong tác phẩm này, tôi tôi vẫn tha thiết hy vọng "Đi tìm triết lý giáo dục Việt Nam" sẽ cung cấp những thông tin hữu ích hoặc gợi mở những suy ngẫm về giáo dục Việt Nam cho quý độc giả.

Hà Nội, tháng 9/2017