biện luận - rhētorikḗ - tác phẩm triết học kinh điển

Biện Luận - Rhētorikḗ - Tác Phẩm Triết Học Kinh Điển

Từ trước đến nay, chúng ta thường có sự nhầm lẫn giữa các khái niệm “biện luận”, “hùng biện” và “diễn thuyết”, điều này dẫn đến những đánh giá và phân tích sai lệch về độ tin cậy của các văn bản cũng như diễn ngôn. Dù tác phẩm “Biện Luận” của Aristotle giữ vai trò then chốt trong phương pháp biểu đạt và tư duy, nhưng việc đánh đồng nó với “hùng biện” hay “diễn thuyết” đã khiến nội dung tác phẩm bị hiểu sai theo hướng chỉ nhằm mục đích thuyết phục niềm tin của người nghe.

Thực chất, “Biện Luận” của Aristotle đóng vai trò là một công cụ tư duy dùng để truy vấn các luận điểm và mô tả thực tại thông qua ngôn ngữ. Kỹ năng “Biện Luận” là yêu cầu cần thiết cho những người làm việc trong lĩnh vực pháp luật, nghiên cứu, truyền thông, báo chí và khoa học thông tin. Đồng thời, bất kể sinh viên ở cấp bậc hay chuyên ngành nào cũng cần nắm vững cách “Biện Luận” để hoàn thành các luận án, luận văn hay tiểu luận nghiên cứu có chất lượng. Cuốn sách này đặc biệt hữu ích trong việc cung cấp công cụ tư duy giúp người đọc tránh khỏi sự thao túng tâm lý từ các thủ thuật ngụy biện phổ biến.

Việc nhận dạng cái đúng và cái gần đúng được thực hiện theo cùng một phương thức; có thể hiểu rằng con người sở hữu đặc tính bẩm sinh để nhận biết điều đúng đắn và luôn có xu hướng hướng về chân lý. Vì vậy, bất kỳ ai có khả năng phán đoán đúng về sự thật thì cũng có thể đưa ra phán đoán chính xác về những điều không chắc chắn.

Quyển I, chương 1

Biện luận mang lại hiệu quả vì mọi sự vật đều có tính đúng đắn và luôn có xu hướng tự nhiên để chiếm ưu thế trước những điều đối lập. Do đó, nếu phán quyết của các thẩm phán không tuân theo lẽ phải, thì kết quả thành bại sẽ phụ thuộc vào các nhà diễn thuyết, và vì thế họ phải chịu trách nhiệm về điều đó. Hơn nữa, ngay cả khi khán giả chưa tiếp cận được tri kiến chính xác nhất, họ vẫn có thể dễ dàng bị tác động bởi những gì chúng ta nói để đưa ra lời buộc tội. Ngay cả với những luận điểm dựa trên tri kiến có tính chỉ dẫn, vẫn tồn tại những đối tượng không thể tiếp nhận sự chỉ dẫn đó. Vì vậy, chúng ta cần sử dụng những ý niệm phổ biến, dễ hiểu như một phương thức biện thuyết và lập luận khi trình bày các chủ đề thương thảo để luận giải trước công chúng.

Quyển I, chương 1

Có thể thấy rằng mỗi phần chính trong một bài diễn thuyết đều phải hướng tới một mục đích cụ thể. Trong từng trường hợp, chúng ta đã ghi nhận và chấp nhận những đề xuất và quan điểm để làm cơ sở xây dựng lập luận, áp dụng cho cả diễn thuyết pháp lý, vấn đề tưởng thưởng và chính trị. Bên cạnh đó, chúng ta cũng đã xác định những phẩm chất đạo đức cần thiết để đưa vào bài nói. Hiện nay, chúng ta sẽ thảo luận về các luận điểm chung cho mọi bài diễn thuyết. Ngoài khả năng lập luận chuyên biệt, các nhà diễn thuyết thường rất thận trọng khi sử dụng các đề tài về tính Khả thi và Bất khả; chẳng hạn, họ sẽ cố gắng chứng minh một điều gì đó có khả năng xảy ra hoặc sẽ diễn ra trong tương lai.

Quyển II, chương 18